Có lẽ khen Huế đẹp là thừa.

Huế có quá nhiều không gian đẹp. Hàng ngày đi lại trên các ngả đường, vì sự bận rộn mưu sinh, vì nhịp sống có khi chật chội phố phường… có thể chúng ta không cảm nhận hết vẻ đẹp yên bình, thanh tao của Huế. Nhưng có những thời điểm nào đó trong ngày, tôi chợt nhận ra điều này: Huế đẹp đến ngỡ ngàng.

Một buổi sáng, khi thành phố đang còn ngái ngủ, tôi bách bộ trên đường Điện Biên Phủ về đường Lê Lợi. Không có cảm giác gì khác biệt. Hai bên cũng là phố, là bê tông. Có khác chăng lúc này phố phường tịch mịch vắng tanh. Nhìn con dốc Nam Giao thấy rõ. Nhưng về đến đường Lê Lợi thì có một cảm giác khác biệt quá rồi. Con đường này bốn giờ rưỡi sáng có một sức hút kỳ lạ. Đèn vàng và cây xanh. Những hàng cây long não cổ thụ, dáng vẻ can trường.

Trường Quốc Học, Hai Bà Trưng hơn trăm năm rồi đứng đó. Tôi có cảm giác lúc này như nó trầm tư mặc tưởng. Trường, cây, và sân vườn, hắt ánh đèn vàng. Nó hài hòa chi lạ! Bờ sông Hương đang tiếp tục được chỉnh trang. Dòng sông, bờ cỏ, cây xanh, vườn tượng. Thì cứ ngẩn ngơ trong tiếng vọng của vài chiếc đò máy ngược dòng. Tôi cứ bước đi và cảm nhận, chẳng thèm mô tả gì thêm.

Và còn rất nhiều không gian nữa. Ai ở vùng phía tây thành phố, về làm việc ở trung tâm. Trưa về nên đi theo con đường Phan Đình Phùng. Nó men theo dòng sông An Cựu. Hàng cây bên đường in bóng xuống dòng sông. Có nhiều loài cây ra hoa rất đẹp. Nếu mùa hè đây là một con đường “tránh nắng” lý tưởng. Hay là buổi sáng tinh mơ đi ngược Kim Long. Lúc này nhìn sông Hương qua những hàng cây bên bờ sông. Khi nắng lên dòng sông giác bạc…

Huế xanh, Huế đẹp đúng rồi. Nhưng thật lòng mà nói, Huế chưa sạch. Việc Dự án cải thiện môi trường nước TP. Huế đang thi công còn ngổn ngang thì không nói làm gì, nhưng ngay trước đây, và hiện tại bây giờ ở những con đường chưa thi công hệ thống xử lý nước thải, chúng ta thấy nó vẫn chưa sạch. Người dân con vứt rác, các chất thải ra đường. Điều này thuộc về ý thức của người dân. Có khi sạch cũng là một thương hiệu. Tôi có đọc hồi ký của Thủ tướng đầu tiên của Singapore - ông Lý Quang Diệu. Khi giành được độc lập, ngoài định hướng phát triển kinh tế dựa vào và tiếp tục tạo điều kiện cho những doanh nghiệp của các nước phát triển tiếp tục ở lại và đầu tư mở rộng ở Singapore, một thứ định vị Singapore để làm cho thế giới biết tới đó là xanh và sạch. Và bây giờ, bất kỳ ai đã đặt chân đến đảo quốc này cũng đều phải công nhận là Singapore sạch và nề nếp.

Chẳng nói đâu xa, vừa rồi người viết bài này có dịp qua Mucdahan (Thái Lan), một tỉnh nhỏ giáp biên giới với Lào. Có thể hình dung Mucdahan nhỏ hơn Huế. Đường phố cũng chẳng rộng hơn Huế bao nhiêu nhưng phải nói là sạch và nề nếp. Giao thông đường phố hết sức trật tự nên một lượng ô tô của người dân nhiều đến thế nhưng không thấy kẹt xe. Được sống ở một thành phố như vậy quả là thích.

Ngoài định hướng xây dựng thành phố “không tiếng còi xe", thành phố xanh, để tạo nên thương hiệu Huế, tôi nghĩ rằng cũng phải xây dựng thành phố sạch. Để làm được điều này, phải nâng cao ý thức người dân, tăng cường công tác quản lý. Cũng có khi đưa nội dung này vào trường học. Hệ thống chính trị ở cơ sở phải thường xuyên tuyên truyền về điều này. Phải làm cách nào để đánh động ý thức của người dân về giữ cho thành phố sạch một cách hiệu quả, chứ không phải bằng những khẩu hiệu chung chung là “tuyến đường không rác thải”, “tuyến đường văn minh”. Văn minh phải đi cùng với sạch. Giao nhiệm vụ này cho chi bộ và các đoàn thể ở tổ dân phố vận động, nhắc nhở thường xuyên có được không? Tổ dân phố sạch thì anh được tuyên dương, thậm chí là thưởng bằng vật chất cụ thể. Ngược lại, nếu không sạch thì anh phải chịu một trách nhiệm nào đó.

Huế đã đẹp rồi. Nếu Huế sạch và nền nếp thì mấy triệu du khách đến Huế mỗi năm sẽ là một kênh truyền thông quảng bá cho thương hiệu Huế rất tốt. Ví dụ mỗi người đến Huế rồi về kể cho gia đình, bạn bè: “Tôi vừa đến Huế, tôi thấy thành phố này xanh, sạch và nề nếp quá”. Được mọi người công nhận như vậy còn hơn gấp bội lần mỗi năm vài lần đi quảng bá thương hiệu.

LÊ PHƯƠNG