Buôn bán sôi động trên đầm phá

Chuyện tình sông nước

Chiếc thuyền đầu tiên pha ánh đèn pin chỉ đủ tỏa sáng một không gian nhỏ trong màn đêm còn dày đặc, rồi từ từ giảm ga máy tấp vào bờ. Chừng 10 phút sau, đồng loạt hàng chục chiếc thuyền cập bến như đã hẹn trước. Chực sẵn trên bờ, Đặng Thị Mai H. ở thôn Ngư Mỹ Thạnh, xã Quảng Lợi (Quảng Điền), một người buôn bán thủy sản, hồ hởi: “Hôm nay trúng rồi, mùi tanh nặng lắm!”.

Tôi tỏ vẻ chưa hiểu liền được chị  H. giải thích, thường tôm, cá nhiều mới ngửi được mùi tanh khi thuyền còn cách xa bờ vài chục mét. Cầm trên tay chiếc đèn pin, tôi tiến đến từng chiếc thuyền nặng đầy tôm, cá mới thấy lời nói của H. chẳng sai chút nào.

Cảnh mua bán thủy sản diễn ra khá nhanh chóng bởi chỉ cần cú điện thoại báo sản lượng, thống nhất giá cả từ trước nên hầu như chẳng có sự so đo, mặc cả nào. Trời bắt đầu tỏ rạng, cũng là lúc cảnh mua bán vừa tàn, tôi mới có thể tiếp tục câu chuyện còn dang dở với H. lúc còn chực chờ thuyền cập bến. Như lời giới thiệu của anh Hà Binh, cán bộ xã Quảng Lợi, ngoài buôn bán tôm, cá trên đầm phá Tam Giang, “chuyện tình” ngọt ngào của H. cũng lắm người mơ ước.

Vừa tròn 18 tuổi, không có điều kiện học hành đến nơi đến chốn, trong khi bạn bè cùng trang lứa mỗi đứa một nơi tìm cho mình hướng đi riêng, H. lại chọn nơi “chôn nhau cắt rốn” để lập nghiệp. Trong một lần đến chợ Nổi để trải nghiệm, H. gặp và làm quen nhóm người buôn thủy sản. Qua những cuộc trò chuyện, tìm hiểu, trong lúc chưa có nghề nghiệp ổn định, H. liền chọn nghề buôn cá.

Sau chừng một tuần hôm sớm, tảo tần với kiếp “thương hồ”, H. định bỏ nghề. Trong lúc đắn đo, tìm nghề mới, H. gặp ngư dân trẻ Trần Quốc S. - người cùng thôn, từ những lần mua bán cá, tôm trên đầm phá. Ánh mắt trộm nhìn của S. qua những lần mua bán thủy sản đã không thể qua mắt cô gái trẻ buôn cá đầy tinh tế tên H. Đó là chưa kể mỗi lần H. mua cá của thuyền S. lại có giá rẻ hơn. Người con gái chưa từng yêu lần nào cũng vì thế bắt đầu phải lòng chàng ngư dân vạm vỡ, hào hiệp. Ý định bỏ nghề buôn cá cũng tan biến.

Tình ý từ lâu nhưng chàng ngư dân nghèo chẳng dám một lời thổ lộ. Có lẽ không thể chờ lâu được nữa, H. nhắc khéo: “Từ ngày mai tui bỏ buôn cá rồi, định vô Nam làm thợ may”. Lời nói của H. như sét đánh ngang tai làm S. thẫn thờ. S. buột miệng: “Cho tui theo với”. “Răng lại theo tui? Định bỏ nghề truyền thống cha ông à? Rứa tui tiếp tục buôn cá, thì răng?”, H. chất vấn. S. bảo: “H. ở mô thì tui theo đó”.

Chợ Nổi - nơi cung cấp thủy sản cho các chợ trên địa bàn

Chuyện tình giữa hai người ngày càng sâu đậm, không lâu sau một đám cưới nghèo được tổ chức. Họ tiếp tục theo nghề đã chọn, gắn bó với quê hương cho đến bây giờ. Tựa lưng nhau, người đánh bắt, kẻ buôn bán thủy sản, họ tích cóp rồi cũng xây dựng được nhà kiên cố, nuôi dạy con khôn lớn, nên người.

Anh Hà Binh bảo, ở cái chợ Nổi này còn nhiều câu chuyện tình ngọt ngào tương tự như H. và S, như Phan Văn Th. và Phan Thị H. ... Nhưng ở đó cũng có những cuộc tình cay đắng. Có những người yêu nhau sâu đậm, chuẩn bị tiến tới hôn nhân, bỗng chia tay cũng từ cái “nghiệp thương hồ”.

Nguyễn N. và Phan Thị N. - người làm nghề chài lưới, người buôn thủy sản trên chợ Nổi từng có một cuộc tình đẹp như mơ. Không hiểu sao N. đổi ý, nhất quyết yêu cầu N. phải bỏ nghề buôn cá, tìm một hướng làm ăn khác. Hai người sau nhiều lần tranh luận vẫn không tìm được tiếng nói chung... Từ đó, họ vẫn chạm mặt nhau trên chính cái chợ Nổi đầy duyên nợ này, nhưng vẫn như ngày nào đành trong vai người mua, kẻ bán cá, tôm. 

Nuôi hoài bão lớn

Có lẽ, theo đuổi nghề chài lưới, buôn bán thủy sản trên đầm phá với họ chẳng qua “cực chẳng đã”, vì không còn nghề nào phù hợp hơn. Ông Nguyễn H. ở Ngư Mỹ Thạnh gắn bó với cái chợ Nổi từ trước đến nay với hy vọng thay đổi cuộc sống cho các con sau này.

Ông H. lúc nào cũng đặt mục tiêu cho các con phải học hành đến nơi đến chốn, trước mắt phải đỗ vào các trường đại học. Quan điểm của ông nuôi con học đại học trước hết là học làm người, có ích cho bản thân và xã hội. Học đại học không nhất thiết được làm việc tại các cơ quan Nhà nước bằng mọi giá, mà học cao để trau dồi vốn sống, kiến thức tích lũy từ thầy cô, bè bạn và xã hội. Có trình độ, được trang bị đầy đủ kiến thức, vốn sống có thể làm bất cứ công việc gì, ắt thành công.

Ông H. từng nhắc nhở các con: “Đời cha dầm mưa dãi nắng, cực khổ lắm rồi! Nhưng khổ mấy cũng cố gắng nuôi tụi bây. Miễn răng bây phải lo ăn học đàng hoàng, đến nơi đến chốn”. Ông H. cũng làm tư tưởng cho con mình, rằng học đại học làm việc Nhà nước có khi lương chỉ năm, bảy triệu mỗi tháng, nhưng có trình độ, có kiến thức có thể thành công với nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác, thu nhập hàng chục triệu đồng, có khi hàng trăm triệu đồng mỗi tháng cũng nên.

Nhiều chuyện tình đẹp được bắt đầu từ những phiên chợ sớm

Không phụ công lao nuôi nấng, dạy bảo của cha mẹ, các con của ông H. đều chăm ngoan, ham học. Với ông H., không hạnh phúc nào bằng khi bốn đứa con lần lượt thi đỗ vào các trường đại học, “chạm một tay” vào ước mơ nuôi hoài bão lớn. Và khát khao về một tương lai tươi sáng cho các con của người cha nghèo cũng trở thành hiện thực. Ba đứa đã tốt nghiệp đại học và thành công trong công việc làm ăn ở các tỉnh phía Nam.

Có đứa từ hai bàn tay trắng đã trở thành chủ một doanh nghiệp, có nhà cửa ổn định ở TP. Hồ Chí Minh, muốn đưa ba mẹ vào sinh sống chung để “giải cứu” cảnh cơ cực và được phụng dưỡng. Mặc cho “hiếu tử” ra sức thuyết phục, ông H. vẫn nhất quyết “thủy chung” với cái chợ Nổi đầy duyên nợ. Ông H. bảo, mấy đứa con nên người là ông hạnh phúc lắm rồi! Mong sao con chân cứng đá mềm, cố gắng thành công hơn nữa trong công việc làm ăn.

Dù không được gần gũi, thường xuyên bên cạnh phụng dưỡng nhưng các con của ông H. cũng thường xuyên hỗ trợ, không để cha mẹ thiếu trước hụt sau như thưở cơ hàn. Riêng chủ một doanh nghiệp ở Sài Gòn nghe đâu còn mở một sổ tiết kiệm cho cha mẹ đến 500 triệu đồng.

Ông Phan Văn Ty, Trưởng thôn Ngư Mỹ Thạnh tự hào, dù đời sống sông nước, dân trí còn thấp nhưng một bộ phận người dân nơi đây đều chỉ sinh ít con để nuôi dạy thật tốt. Nhiều cặp khi yêu, trước khi cưới còn cam kết với nhau phải nuôi con ăn học đến nơi đến chốn. Ông Ty tiết lộ, thực tế đã có không ít cặp yêu nhau tha thiết, chuẩn bị kết hôn nhưng khi đặt ra mục tiêu phải nuôi dạy con đỗ đại học thì một trong hai không đủ tự tin, đành ngậm ngùi chia tay để tìm nửa kia cùng chí hướng.

Bài, ảnh: HOÀNG TRIỀU