Xu hướng số hoá đã và đang xuất hiện ở mọi lĩnh vực từ thương mại, tài chính-ngân hàng đến y tế, giáo dục, du lịch, vận chuyển....Theo đó, rô-bốt tiên tiến, vận tải tự động, trí tuệ nhân tạo... được đưa vào sử dụng ở quy mô công nghiệp ngày càng nhiều, thúc đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu lao động.
WEF dự báo, công nghệ mới sẽ thay thế khoảng 7,1 triệu lao động trên thế giới đến năm 2020, trong đó lao động thủ công ngành dệt may, lắp ráp, nông nghiệp truyền thống sẽ chịu tác động lớn nhất. Trong 20 năm tới, từ 70-75% những công việc đơn giản, thủ công trong các ngành này có thể sẽ bị thay thế. Với Việt Nam-một nước đang phát triển-có nền kinh tế dựa vào khai thác tài nguyên, lao động giá rẻ, cuộc cách mạng này sẽ tác động trực tiếp và nhiều nhất đến các ngành, lĩnh vực sử dụng nhiều lao động kỹ năng thấp như lắp ráp, dịch vụ, dệt may…
Một lợi thế của Việt Nam hiện nay là có nguồn lao động trẻ dồi dào trong thời kỳ dân số vàng, nhưng trình độ nguồn nhân lực lại chưa cao... Theo phản ánh của các doanh nghiệp, một trong những khó khăn họ gặp phải tại Việt Nam là thiếu lao động có chuyên môn, đặc biệt là đội ngũ kỹ sư lành nghề.
Đối với Thừa Thiên Huế, một lợi thế khi tỉnh vừa được xếp hạng dẫn đầu toàn quốc về phát triển chính phủ điện tử cấp tỉnh. Địa phương đang tập trung đầu tư, phát triển dịch vụ đô thị thông minh, vừa được Bộ Thông tin truyền thông đồng ý hỗ trợ phát triển khu công viên phần mềm với diện tích 30ha đã được quy hoạch....
Tuy nhiên, theo đánh giá tại diễn đàn cấp cao “Tầm nhìn và chiến lược phát triển đột phá trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4” do Chính phủ và Ban Kinh tế Trung ương đồng chủ trì tổ chức giữa tháng 7 vừa qua, với nguồn lực kinh tế hạn hẹp, các doanh nghiệp chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, thậm chí siêu nhỏ; trình độ quản lý, công nghệ lạc hậu, việc tiếp cận công nghiệp 4.0 của Thừa Thiên Huế sẽ gặp nhiều khó khăn. Nền kinh tế của tỉnh chủ yếu dựa vào một số sản phẩm công nghiệp chủ lực trên lợi thế tài nguyên, sử dụng nhiều nhân lực, trong khi cuộc CMCN 4.0 đòi hỏi bước phát triển mới ở trình độ cao hơn của kinh tế tri thức, trí tuệ nhân tạo, số hóa, thông minh hóa...Vấn đề thiếu hụt nguồn lao động có chuyên môn cũng bộc lộ rõ qua các sàn giao dịch việc làm. Riêng lĩnh vực công nghệ thông tin, hiện cả tỉnh có 7 công ty đang phải chật vật ''đỏ mắt" tìm nguồn lao động.
Để ứng phó cũng như tận dụng được cơ hội mà công nghiệp 4.0 mang đến, ngoài vấn đề hạ tầng, chính sách, môi trường đầu tư, cạnh tranh.... trước hết, cần chủ động về nguồn nhân lực chất lượng cao, đòi hỏi hệ thống giáo dục đào tạo phải đổi mới, theo kịp nhu cầu, coi trọng khoa học công nghệ, sáng tạo, tập trung đẩy mạnh liên kết, hợp tác...Từ một nguồn nhân lực có chất lượng, có thể tiếp cận nhanh hơn, hiệu quả hơn những thành tựu công nghệ của thế giới để phát triển, bắt kịp.
Nhật Nguyên