Thứ Tư, 19/07/2017 06:36

Văn hóa xích lô

Gần gũi và thân quen, nhưng thật bất ngờ khi biết rằng, từ xích lô được người Việt gọi phổ biến lại bắt nguồn từ tên tiếng Pháp “Cyclo”, do một người Pháp có tên là Coupeaud phát minh ra vào năm 1939. Được cho là một sản phẩm tân tiến, xích lô phát triển từ chiếc xe kéo từ thế kỷ 18 là loại xe cũng có thùng xe, gồm hai bánh nhưng do con người kéo.

Xích lô, xe thồ thân thiện

Chuyện cũ còn ghi, rằng để quảng cáo cho phương tiện vận chuyển mới này, Coupeaud tổ chức một cuộc hành trình với chiếc xích lô chạy từ Phnompenh tới Sài Gòn trên đoạn đường khoảng 200km. Để rồi, bắt đầu từ năm 1939, xích lô là phương tiện đi lại phổ biến của người dân Việt. Đầu thế kỷ 20, chỉ có tầng lớp quý tộc, giàu sang mới đủ điều kiện sử dụng xích lô để di chuyển chủ yếu ở các thành phố lớn, như Sài Gòn, Hà Nội và Huế. Theo thời gian, xích lô càng được phổ biến và bình dân hóa.

Đọng lại trong tâm trí của bao người giáp Tết Canh Tý là cuộc gặp gỡ bất ngờ do Liên đoàn Lao động Thừa Thiên Huế tổ chức dành cho các đoàn viên nghiệp đoàn xích lô và chủ xe xích lô ở Huế với sự tham dự của ông Phan Ngọc Thọ, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh. Tôi thích chủ đề của buổi gặp mặt: “Văn hóa xích lô”. Thì đó, Hà Nội, Sài Gòn và các nơi cũng đều có xích lô. Thế nhưng, xích lô Huế vẫn có dáng riêng. Có người mô tả rất hay, rằng cũng như tính cách Huế, xích lô Huế vừa phải và chừng mực. Nó không cao quá, không thấp quá, không rộng quá và không hẹp quá khiến ai đó ngại ngùng. Đi xích lô trên đường phố Huế là một cảm giác rất lạ. Cảnh sắc, dòng sông, những con đường… như muốn níu kéo chân người.

Trong ký ức của người Huế, xích lô là một hình ảnh đẹp. Không chỉ có vậy, xích lô đã đi vào văn, thơ, hội họa, âm nhạc và trở thành một nét văn hóa đẹp. Nhiều năm rồi, người Huế vẫn không quên nhà thơ “Phương xích lô” đã mất với những câu thơ để đời:“Vắng khách đôi khi về chở gió/ Không tiền không bạc vẫn cười vang/ Dừng lại bên cầu nghe nước chảy/ Chợt thấy mình giọt nước Hương Giang” (Giọt nước Hương Giang). Có người bảo, không biết để làm thi sĩ Phương phải đạp xích lô hay vì đạp xích lô mà Phương làm thi sĩ. Có lẽ, có cả hai trong con người Huế kỳ lạ này!

Khi mà những phương tiện chở khách hiện đại và tiện lợi ngày càng phổ biến, bóng dáng xích lô dần khuất ở các đô thị thì xích lô Huế lại xuất hiện với một dáng vẻ mới - xích lô du lịch. Điều mà những người đạp xích lô kia nhận được từ lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế tại buổi gặp mặt đầu năm 2020 là sự cảm thông và sẻ chia với những khó nhọc, vất vả của nghề này. Còn điều mà họ tự hào khi không chỉ là nghề nghiệp mưu sinh, người đạp xích lô hôm nay còn được xem là một “đại sứ” góp phần quảng bá du lịch và văn hóa Huế.

Huế là di sản văn hoá thế giới, là điểm đến của mọi người. Khách hàng xích lô bây giờ còn có cả những ông tây, bà đầm tận phương xa. Vậy nên, không có chi lạ khi những người đạp xích lô cũng cần được “nâng cấp”, biết ngoại ngữ, lịch sự, tao nhã, tấm lòng rộng mở đón khách phương xa và hơn cả là cốt cách, tâm hồn Huế. Tóm lại, đó phải là thứ “văn hóa xích lô” đậm đà bản sắc vùng đất Cố đô mà họ đang có và dần bổ sung, hoàn thiện.

ĐAN DUY

  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Tiếp nhận và xây dựng văn hoá mới từ nền tảng Đề cương về văn hoá Việt Nam năm 1943
Tiếp nhận và xây dựng văn hoá mới từ nền tảng Đề cương về văn hoá Việt Nam năm 1943

Nhân kỷ niệm 80 năm Đề cương về văn hóa Việt Nam năm 1943, TS. Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội (nay là Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục), Phó Chủ nhiệm Hội đồng Tư vấn Văn hóa - Xã hội (Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam) và GS.TS. Phạm Tất Dong, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam, khẳng định, bản Đề cương đến nay vẫn còn nguyên giá trị, thể hiện sức mạnh soi đường quốc dân đi của văn hoá.

Triển lãm tranh dân gian và trải nghiệm thư pháp
Triển lãm tranh dân gian và trải nghiệm thư pháp

Sáng 23/2, tại Trung tâm Văn hóa – Thông tin và Thể thao huyện Quảng Điền, Bảo tàng Mỹ thuật tỉnh phối hợp với UBND huyện Quảng Điền tổ chức triển lãm chuyên đề Sắc Xuân.

Hội Báo toàn quốc 2023  Đoàn kết, Chuyên nghiệp, Văn hóa, Sáng tạo
Hội Báo toàn quốc 2023: "Đoàn kết, Chuyên nghiệp, Văn hóa, Sáng tạo"

Theo thông tin từ Hội Nhà báo Việt Nam, Hội Báo toàn quốc 2023 với chủ đề "Đoàn kết, Chuyên nghiệp, Văn hóa, Sáng tạo" dự kiến diễn ra từ ngày 17-19/3 tại Bảo tàng Hà Nội, đường Phạm Hùng, phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Hội Báo toàn quốc 2023 có quy mô toàn quốc với nhiều đổi mới, sáng tạo tạo sức hấp dẫn cho công chúng.

Người đàn ông Tà Ôi lan tỏa văn hóa các dân tộc
Người đàn ông Tà Ôi lan tỏa văn hóa các dân tộc

Không chỉ am hiểu những món ăn truyền thống của người đồng bào mình, ông Hồ Nhật Tân (SN 1958, người đồng bào Tà Ôi, ngụ xã A Ngo, huyện A Lưới) còn có khả năng học ngôn ngữ của dân tộc khác rất nhanh...