Tham gia buổi tọa đàm có PGS.TS Bùi Tất Thắng, Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư; TS. Nguyễn Đình Cung, Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương; TS. Lê Văn Hoạt, Nguyên Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố; TS. Nguyễn Nhật Quang, Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ VINASA; TS. Đỗ Nhất Hoàng, Nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Đồng chí Vũ Duy Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính, cùng đại diện các Sở: Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ; Ban Quản lý các Khu Công nghệ cao và khu công nghiệp Thành phố.

Quang cảnh Tọa đàm.

 Phát biểu khai mạc, Viện trưởng TS. Lê Ngọc Anh nhấn mạnh trong những năm qua, Hà Nội luôn nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) nhờ môi trường đầu tư thông thoáng, chính trị ổn định, cơ sở hạ tầng thuận lợi, nguồn nhân lực dồi dào, chất lượng cao. Đây là nguồn lực quan trọng, góp phần thúc đẩy chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô. Tuy nhiên, hiệu quả thu hút và triển khai cam kết của các doanh nghiệp còn chưa tương xứng, chưa được như kỳ vọng. Do đó, tọa đàm được tổ chức với mong muốn lắng nghe các chuyên gia, nhà khoa học đánh giá những tác động của bối cảnh mới đối với dòng vốn FDI và hàm ý chính sách thu hút FDI theo chiều sâu, gắn với phát triển bền vững Thủ đô Hà Nội trong thời gian tới.

Hà Nội cần chiến lược thu hút đầu tư có chọn lọc, hướng đến công nghệ cao và nhân lực chất lượng

TS. Đỗ Nhất Hoàng, Nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhận định rằng Hà Nội không còn nhiều quỹ đất để mở rộng phát triển như các địa phương khác. Thủ đô cũng không nhất thiết phải đi theo mô hình tăng trưởng cần nhiều quỹ đất mà cần tập trung vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Hà Nội phải định hướng trở thành trung tâm tài chính, công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và trí tuệ nhân tạo. Đây sẽ là nền tảng giúp Thủ đô khẳng định vị thế, thu hút đầu tư có chọn lọc.

“Dù Hà Nội đã có Luật Thủ đô và các cơ chế đặc thù, nhưng để phát triển xứng tầm, Hà Nội cần những bước đột phá mạnh mẽ hơn. Một trong những yếu tố then chốt là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Hà Nội cần thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp chuyên cung cấp giải pháp nguồn nhân lực, tạo cầu nối giữa đào tạo và thực tiễn, đảm bảo lực lượng lao động đáp ứng yêu cầu phát triển của Thành phố.” - TS. Đỗ Nhất Hoàng nhấn mạnh.

TS. Đỗ Nhất Hoàng – Nguyên Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Nhất trí với TS. Đỗ Nhất Hoàng về việc Hà Nội phải định hướng trở thành trung tâm công nghệ cao, TS. Nguyễn Nhật Quang – Phó Chủ tịch, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ VINASA cho rằng cần phải hiểu rõ cấu trúc các ngành công nghiệp để có chiến lược phát triển xứng tầm. Hiện nay, chúng ta chỉ chú trọng các "đại bàng già" mà chưa nhìn thấy những doanh nghiệp tiềm năng – những "đại bàng non" trong ngành công nghiệp mới. Ngành bán dẫn, AI hay năng lượng tái tạo đều đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ, nhưng nếu không nghiên cứu sâu, chúng ta sẽ chỉ thấy bề nổi mà bỏ lỡ cơ hội thực sự trong tương lai.

Theo TS. Nguyễn Nhật Quang, Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư là thời điểm bứt phá của những cái tên mới, thay thế những tập đoàn lớn đã thống trị thị trường. Vì vậy, Hà Nội cần một chiến lược thu hút đầu tư có chọn lọc, hướng đến phân khúc chất lượng cao.

TS. Nguyễn Nhật Quang – Phó Chủ tịch, Viện trưởng Viện Khoa học Công nghệ VINASA

Chia sẻ về một số hạn chế của Hà Nội, Đồng chí Vũ Duy Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho rằng Hà Nội đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt là các kỹ sư trong ngành công nghiệp bán dẫn. Dù là trung tâm đào tạo với nhiều trường đại học hàng đầu, nhưng Hà Nội vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu nhân lực cho các ngành công nghệ cao.

Đồng chí Vũ Duy Tuấn, Phó Giám đốc Sở Tài chính.

Đồng thời, Đồng chí Vũ Duy Tuấn chỉ ra một số rào cản trong môi trường đầu tư, như quy trình tiếp cận đất đai và thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư, thuế còn mất nhiều thời gian; giá thuê đất tại Hà Nội chưa thực sự cạnh tranh so với các tỉnh khác và các nước trong khu vực, làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư. Hà Nội cần tập trung tháo gỡ khó khăn cho các dự án đang triển khai trên địa bàn, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến đầu tư, thu hút các tập đoàn và đối tác lớn nhằm tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho Thủ đô.

Hà Nội cần cần xác định rõ lĩnh vực ưu tiên trong thu hút FDI

Theo PGS.TS Bùi Tất Thắng – Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, để Hà Nội tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026 – 2030, một trong những trụ cột chính của đầu tư là thu hút FDI. Bên cạnh sự phát triển của ngành dịch vụ, công nghiệp vẫn là ngành quan trọng, cần tập trung phát triển, tuy nhiên ngành công nghiệp hơn 10 năm qua chưa được coi trọng đúng mức. Bên cạnh đó, Hà Nội thu hút FDI phải nhằm vào các khu công nghiệp mới, theo hướng khu công nghiệp sinh thái.

PGS.TS Bùi Tất Thắng cũng nhận định Hà Nội không thiếu diện tích thu hút FDI:“Hà Nội nằm trong nhóm các Thủ đô có diện tích lớn so với nhiều Thủ đô khác trên thế giới, vấn đề đặt ra là phải sắp xếp lại không gian cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.”

Theo TS. Lê Văn Hoạt – Nguyên Phó Chủ tịch Thường trực HĐND Thành phố, Hà Nội cần xác định rõ những lĩnh vực ưu tiên trong thu hút FDI thay vì mở cửa tràn lan. Chỉ tiêu đánh giá thu hút FDI hiện nay đã lạc hậu, Hà Nội không cần thu hút FDI số lượng lớn mà cần tập trung vào chất lượng, đúng định hướng. Để làm được điều đó, Thành phố phải nghiên cứu cơ cấu kinh tế từng ngành, xác định rõ nhu cầu thực tế của Thủ đô.

Bên cạnh đó, cách tiếp cận trong thu hút FDI cũng phải thay đổi. Nếu trước đây chỉ mở cửa đón nhà đầu tư, thì nay Hà Nội phải chủ động xác định lĩnh vực ưu tiên trước, sau đó mới tìm đối tác phù hợp.

Tuy nhiên, về xúc tiến đầu tư, TS. Nguyễn Đình Cung – Nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương nhận định hiệu quả thực hiện của đội ngũ xúc tiến đầu tư chuyên trách chưa cao, dẫn đến việc không hiểu rõ nhu cầu của nhà đầu tư, khiến quá trình thu hút vốn kém hiệu quả.

TS. Nguyễn Đình Cung – Nguyên Viện trưởng, Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương.

Muốn thu hút đầu tư, trước hết Hà Nội phải thể hiện mình là một đối tác tin cậy. Đồng thời, Thành phố cần trả lời được câu hỏi "Hà Nội cần gì?" trong hệ thống phát triển kinh tế - xã hội.

Về nguồn nhân lực, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng Hà Nội sở hữu các cơ sở đào tạo hàng đầu cả nước, nhưng chưa tận dụng hết lợi thế này để chuẩn bị lực lượng lao động chất lượng cao. Nếu Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số thì cần tập trung vào lĩnh vực nghiên cứu phát triển công nghiệp công nghệ cao nhưng cần có chiến lược thu hút đầu tư rõ ràng: biết mình có gì, nhà đầu tư có gì và liệu giá trị đó có xứng đáng hay không.

Tọa đàm “Thu hút đầu tư nước ngoài vào Hà Nội” đã làm rõ hơn những cơ hội và thách thức trong việc thu hút nguồn vốn FDI, đồng thời đưa ra các định hướng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đầu tư cho Thủ đô. Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, Hà Nội cần có những bước đột phá về chính sách, đặc biệt là trong việc xây dựng môi trường đầu tư và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển bền vững.

Kết thúc tọa đàm, TS. Lê Ngọc Anh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội nhấn mạnh Viện sẽ tiếp tục phối hợp với các Sở, ngành, đặc biệt là Sở Tài chính để báo cáo UBND Thành phố về các gợi ý của chuyên gia, nhà khoa học để xác định các bước đi cụ thể nhằm thu hút hiệu quả nguồn vốn đầu tư nước ngoài trong thời gian tới.