Thật ra thì tôi cũng đã quen với hình ảnh của anh vồi vội bước khi nhìn ra ngoài cửa phòng học. Chắc không phải vì ở xa nên muộn giờ, nhiều hơn chắc là bạn tôi đã tranh thủ giải quyết cho xong những việc cần làm vào buổi sáng. Thì việc thường ngày, có chờ ai đâu ? Mà để chờ thì nó dồn ứ lại, không chỉ làm phiền hà đến người dân mà sự đình trệ vì bất cứ một khâu chậm trễ nào đó sẽ mang đến những nhìn nhận, đánh giá không hay về sự vận hành của bộ máy. Có khi tôi cũng thấy ngồ ngộ khi nhìn những người đàn ông vội vã bước đi. Hình như họ không nhìn thấy ai với vẻ đăm chiêu trên gương mặt, và điếu thuốc thi thoảng cháy trên môi. Khi hỏi điều mà mình nghĩ có đúng không, bạn tôi cười phá lên, và chỉ nói một một câu ngắn “Thì biết rứa...!”.

Sau các khóa học, chúng tôi ít có dịp gặp nhau hơn vì công việc của mỗi người. Có khi cũng chỉ kịp chào nhau trong một hội nghị nào đó, khi mọi người đều đã nghiêm ngắn ở vị trí của mình. Gần đây, khi gặp lại anh và những khi có thể rỗi rãi cùng cafe một lúc, tôi nhận ra là trên tay anh không còn điếu thuốc nữa. Cũng từ đó, bao thuốc lá White horse cũng không thấy xuất hiện trên mặt bàn. Tôi nhận ra đã có điều thay đổi.

Khi tôi hỏi về việc này trong cuộc gặp gần đây, bạn tôi chỉ cười, nhưng điều anh bảo thoạt tiên lại là anh em ở chỗ anh – mà chỗ anh rộng lắm, chứ không như ở cơ quan tôi chỉ gần 50 người – đã bỏ thuốc nhiều lắm rồi. Cũng mừng vì hiệu quả và sự thành công của một cuộc vận động. “Mình cũng phải bỏ thuốc chớ. Lên diễn đàn vận động, khuyến khích anh em bỏ thuốc mà mình lại cứ thi thoảng kiếm chỗ rít vài hơi cho đỡ ghiền thì nói ai nghe? Nghĩ rứa mà mình bỏ thuốc thôi. Giờ sau giờ làm thì dành thời gian chơi thể thao. Anh em tham gia cũng đông. Một công đôi việc, vừa có lợi cho mình, cho gia đình mà cả cho cái chung nữa”.

Câu chuyện của anh làm tôi nghĩ đến trách nhiệm của người đứng đầu, dù ở bất cứ một hoạt động hay hành vi nào. Điều đó gần như đã tạo một sự thay đổi về diện, bắt đầu từ vai trò cá nhân.

Hỏi lại anh, cái bộ đăm chiêu như không nhìn thấy ai, với điếu thuốc thi thoảng cháy trên môi ngày trước có phải là vì mải “nghĩ lớn” không, bạn tôi lại cười phá lên khi nói, ngộ thiệt; mình nghĩ lúc nớ chỉ nghĩ đến việc cần phải có một điếu thuốc thôi chớ có chi mô...

Nguyễn An Bình