Khách hàng vay vốn cần kiểm tra kỹ các nội dung trong hợp đồng tín dụng trước khi ký. Ảnh minh họa: Hoàng Loan

Gần đây, trên các phương tiện truyền thông phản ánh việc nhiều khách hàng “khóc ròng” khi ngân hàng tăng lãi suất. Tìm hiểu kỹ thì đó là những trường hợp vay mua nhà (theo nhiều dạng – nhà ở, nhà đầu tư kinh doanh, kinh doanh bất động sản…). Việc tăng lãi suất đều là khách hàng cá nhân.

Trong điều kiện dịch bệnh kéo dài, để hỗ trợ cho doanh nghiệp và người vay, tháng trước Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản yêu cầu các ngân hàng giảm lãi suất cho vay. Thế nhưng, như những phản ánh nêu trên, nhiều ngân hàng chẳng những không giảm mà còn tăng lãi suất.

Điều này cho thấy, văn bản kêu gọi của Ngân hàng Nhà nước là một văn bản mang tính chất “hành chính”, kêu gọi chung chung chứ khó đi vào thực tế. Giả sử các ngân hàng không giảm lãi suất cho vay, mà thực tế như trên đã nêu thì Ngân hàng Nhà nước sẽ xử lý như thế nào? Rất khó xử lý nếu các ngân hàng thương mại không phạm luật. Ngân hàng thương mại cũng là một đơn vị kinh doanh, chẳng qua mặt hàng mà ngân hàng kinh doanh là một mặt hàng đặc biệt, có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của nền kinh tế nên cần phải quản lý chặt chẽ theo quy định. Đã là đơn vị kinh doanh, ngân hàng thừa biết mình phải làm gì đối với khách hàng. Khách hàng thì cũng có nhiều kiểu, cho nên ngân hàng cũng đánh giá mức độ rủi ro của khách hàng, từ đó mà đưa ra mức lãi suất cho từng trường hợp. Thường các khách hàng lớn, ổn định (như các doanh nghiệp lớn, tình hình tài chính tốt), ngân hàng bao giờ cũng có những ưu đãi nhất định. Bởi khách hàng chính là đối tác quan trọng đối với ngân hàng và ngược lại. Điều này khi có những ưu đãi cho khách hàng thì chúng ta cũng đừng lấy thế mà làm lạ. Đến đây chúng ta sẽ thấy, mọi lời kêu gọi mang tính chất chung chung chỉ là một động thái hơn là một kết quả rõ ràng!

Thế còn tại sao khách hàng lại kêu? Điều này theo người viết lại càng vô lý. Khi đi vay, đặc biệt là những món vay lớn, tiền tỷ trở lên bao giờ cũng thông qua một hợp đồng hết sức chặt chẽ. Người viết cũng đã từng đi vay. Năm đầu tiên, thường ngân hàng cho vay với một mức lãi suất ưu đãi, tùy theo món vay có thể dao động 7% - 8%. Để “giữ”  khách hàng, ngân hàng bao giờ cũng có một điều khoản là khách hàng bị phạt nếu trả trước hạn. Nhưng điều khoản quan trọng nhất mà hầu hết các ngân hàng không bao giờ bỏ qua đó là “hết thời hạn ưu đãi sẽ thực hiện lãi suất thả nổi theo thị trường”. Một khi đã chịu lãi suất thả nổi thì khách hàng khó mà “cãi” được với ngân hàng. Họ lật hợp đồng ra, những điều khoản gì hai bên đã ký đều rành rành.

Nếu cần lưu ý để cân nhắc khi vay, đó là hợp đồng thường được ngân hàng soạn thảo rất dày với quá nhiều điều khoản “chằng chịt”, khó mà một khách hàng nào đọc hết. Khách hàng thường tin cậy vào sự tư vấn của cán bộ tín dụng. Ở đây, không loại trừ những cán bộ tín dụng tư vấn những vấn đề mà dễ thuyết phục khách hàng, nhưng không tư vấn những vấn đề cụ thể trong hợp đồng mà ngân hàng bao giờ cũng “nắm đằng chuôi”. Người đã đi vay thường là người cần tiền, nên rất dễ nghe theo những tư vấn của cán bộ tín dụng. Vì thế, vấn đề mà khách hàng cần lưu ý là đọc kỹ hợp đồng. Còn một khi đã đặt bút ký vào hợp đồng thì khó mà cãi cho được. Mà có cãi cũng mất công, vô ích!

Cát Sơn