Hồi bé, vào một chiều ngồi nũng nịu trong lòng ngoại, tôi được nghe người kể lại rằng, ngày xưa, nổi lên bên kia dòng sông Bến Ganh là một cù lao nhỏ cỏ mọc um tùm. Dòng sông cứ thể âm thầm chảy và vun đắp phù sa để bãi bồi cứ thế rộng mãi ra theo nhịp trôi năm tháng. Rồi người dân trong làng túc tắc rủ nhau kéo sang bên ấy khai khẩn đất hoang, đắp bờ chia ruộng và cấy thêm đôi ba bụi mạ non. Dần dần cả một vùng đất hoang hóa mênh mông trở thành cánh đồng tươi xanh lúa mới. Không biết từ lúc nào cánh đồng mang cái tên Cồn Giữa.

Ai từng lớn lên trên mảnh đất quê nghèo mới thấm thía hết cái thi vị của đồng làng bao la, thanh mộc. Khi còn là một đứa trẻ mục đồng, mỗi chiều, tôi thường thích cùng lũ bạn trong xóm nhỏ ngồi trên lưng trâu bơi sang cánh đồng Cồn Giữa. Ngày ấy, với tôi, cánh đồng như một thế giới riêng được bao bọc bởi những bụi lau sậy viền quanh và được chấm phá bằng những cánh cò trắng miên man….

Nhớ những lúc ầm ĩ reo hò rượt đuổi khắp các bờ ruộng chỉ để vồ bắt một con châu chấu  bé tẹo.  Nhớ những lần rong ruổi dọc các bờ ruộng hái mấy chùm hoa dại làm vương miện đội đầu chơi trò đám cưới. Nhớ khi lót tạm cái dạ đói cồn cào bằng củ ấu đào được đem nướng vội trên ngọn lửa liu riu nồng nàn hương cỏ. Nhớ lúc ngồi tựa lưng vào nhau chơi đố vui và ngắm nước sông trôi nhẹ, hiền hòa…

Và, trong rất nhiều những mảnh ghép nhớ nhung cồn cào lồng ngực, tôi nhớ nhất cánh đồng mùa gặt. Khi cái nắng đổ lửa chói chang nhuộm vàng những bông lúa căng tròn, chắc mẩy, ấy là lúc đến mùa thu hoạch. Cánh đồng được bao quanh bởi dòng sông dập dờn sóng nước, vậy nên, cách duy nhất để sang được đồng bên là đi thuyền. Sẽ chẳng bao giờ tôi quên được cái cảm giác chòng chành trên chiếc thuyền nan chở đầy lúa mới. Qua dòng sông sâu, thấy trong mặt nước lấp lánh hoàng hôn là khuôn mặt mình sạm đen, cháy nắng. Thấp thoáng dáng mẹ cong gầy đang cố gặt nốt vạt lúa chín còn lại…

Một chiều trở về, những bông lúa đang vào mùa gặt uốn cong dấu hỏi như gợi lòng có còn nhớ một thời tuổi thơ?

 Phan Đức Lộc