Tuy nhiên, việc đó cũng không tiện dụng lắm vì không nhiều cửa hàng hào hứng, mà nếu có thì tôi phải chấp nhận chi trả thêm phí. Món tiền phải trả càng lớn, phí phải trả càng nhiều. Thế nên tính ra mình cũng chả được lợi gì mấy, cho dù trước đó, tôi được miễn phí mở thẻ. Hơn nữa, tôi cũng ngại rủi ro vì có phần đễnh đãng, thẻ này lại chả cần nhập pass. Nhỡ đâu thất lạc, chưa kịp báo với ngân hàng  mà người ta quẹt “hộ” thì gay.

Cũng cách đây không lâu, tôi quyết định đóng thẻ ghi nợ của một ngân hàng khác có điểm giao dịch gần cơ quan. Lúc gật, lý do không phải là cần mà vì muốn giúp các nhân viên ở đó hoàn thành định mức được giao, khi các em nằn nì mãi. Không biết có phải quên, chiều nay một bạn khác lại gọi vào số máy của tôi về việc mở thẻ, với những ưu đãi cộng thêm, như mọi khi. Lần này thì không cả nể nữa, vì ít nhất tôi hiện đã có 4 thẻ của các ngân hàng khác rồi. 2 trong số đó được dùng để giao dịch thường xuyên đã là quá đủ. Đọc thông tin gần đây về thẻ “ngủ” trên Báo Lao động khi dân ta vẫn chưa quen xài không tiền mặt, tôi cảm thấy khá hài hước khi mình cũng có thẻ “ngủ”. Có một chiếc thẻ khác vẫn nằm trong khay đựng dụng cụ văn phòng trên bàn làm việc. Nó mang tên chồng tôi và có khi, còn chưa được kích hoạt.

Không phải là dân a-ma-tơ, và mật độ giao dịch bằng thẻ khá nhiều, kể cả sử dụng tài khoản e-banking, nhưng tôi vẫn thấy mình có phần ôm đồm quá và thật ra, chưa hiểu hết nhu cầu, tiện ích và cả những khoản phí mà mình phải trả. Cũng có thể là vì mỗi tháng, số tiền phí SMS bị trừ đi cũng không nhiều nên ít để ý, đâu khoảng 9,900 đồng gì đó. Nếu các ngân hàng trừ như nhau, thì mỗi tháng tôi cũng mất đâu chừng gần 40.000 đồng chỉ riêng cho phí này. Điều này với tôi là không đáng kể. Tuy nhiên, với 87% thẻ “ngủ” trong tổng số 121 triệu thẻ hiện có (nguồn Báo Lao động) thì tích số của các loại phí chắc chắn là không hề nhỏ. Đấy là chưa kể đến những chi phí cơ hội khác về môi trường, nhân lực, vật lực…

Thông tin khác cũng cho hay, dù được tính bình quân mỗi người sở hữu 1,15 thẻ ngân hàng và có thể con số này sẽ được gia tăng nếu được cập nhật, nhưng với 90 triệu dân, Việt Nam vẫn được xếp vào quốc gia có lượng thanh toán không dùng tiền mặt thấp nhất khu vực Đông Nam Á. Điều này có thể đến từ tâm lý, thói quen của việc giao dịch truyền thống thông qua tiền mặt; về việc không muốn thể hiện thông tin cá nhân khi được hoặc cần truy xuất; từ việc không tiện dụng khi nhiều cơ sở cung cấp mặt hàng không trang bị máy POS, bên cạnh đó là những điều mà người dùng thẻ không chủ động được như thẻ ATM hoặc bị khóa, hoặc hết tiền và các chi phí phát sinh trong quá trình giao dịch, hoặc chủ hàng chấp nhận thanh toán nhưng đẩy phí về phía khách (như tôi trong một lần trả tiền ăn tối cho cả nhà khi vào Hội An chẳng hạn).

Thẻ ngân hàng chắc chắn là một tiện ích trong xã hội hiện đại và đó là xu hướng. Tuy nhiên, làm thế nào để sử dụng thẻ một cách hiệu quả nhất, hữu ích nhất lại thuộc về các chủ thẻ và cũng chỉ khi, thẻ ngân hàng không chỉ là nơi rút tiền lương. Nhưng cũng phải thừa nhận là ngay cả khi chủ thẻ ý thức được điều đó, họ cũng không thể giao dịch được nếu không có sự tương tác với các điều kiện cần và đủ từ phía người cung cấp các mặt hàng.

Thẻ “ngủ” là một trạng thái lãng phí, ở nhiều phương diện. Tuy nhiên để chuyển từ trạng thái tĩnh sang trạng thái động thì không chỉ cần đến sự thay đổi từ người có thẻ mà cả từ cơ quan cung cấp dịch vụ, dựa trên tiện ích và hạ tầng mà nó mang lại một cách thật sự chứ không chỉ ở lượng thẻ tăng (có phần chóng mặt), ở việc thu phí và những gì tiệm cận quanh đó.

Hoàng Mai