Thứ Ba, 16/10/2012 17:12

Cây nêu và thổ cẩm

Cách nay không lâu, tại một hội thảo về du lịch giữa 2 tỉnh Thừa Thiên Huế và Quảng Nam, một doanh nghiệp du lịch phàn nàn xung quanh việc trồng cây nêu. Số là doanh nghiệp này đang liên kết với một bản làng của bà con người Cơ Tu để phát triển du lịch. Nhằm thu hút khách, doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng ở bản làng cơ sở lưu trú là các nhà moong cùng rất nhiều dịch vụ kèm theo. Phải nói rằng, đây là mô hình du lịch rất hấp dẫn. Khách du lịch được lưu trú tại bản làng, có dịp trải nghiệm các hoạt động sinh hoạt và lễ hội của cộng đồng bà con dân tộc ít người nên rất thích thú. Điều mà đại diện doanh nghiệp kia phàn nàn là dân bản chỉ trồng cây nêu vào dịp lễ hội, còn lại thì không, trong khi khách du lịch rất thích được nhìn cây nêu khi ghé tới làng du lịch cộng đồng này.

Cũng là chuyện ở vùng cao. Một số khách du lịch tỏ vẻ tiếc nuối khi tham dự các lễ hội vùng cao nhưng thấy rất ít thiếu nữ Tà Ôi hay Cơ Tu mặc đồ thổ cẩm. Thay vào đó là quần jeans, áo thun.

Chính nhờ kỹ thuật dệt thủ công mà mặt hàng thổ cẩm ở vùng cao chứa đựng một giá trị nghệ thuật mà không có máy móc nào có thể làm được, nhất là khi điều đặc biệt của thổ cẩm dệt zèng còn nằm ở chỗ những điểm nhấn hoa văn bằng cườm. Người thiếu nữ vùng cao có được vẻ đẹp hấp dẫn và khác biệt khi mặc đồ thổ cẩm. Sự vắng mặt của đồ thổ cẩm nơi đây nhất là vào các dịp lễ hội tạo nên một cảm giác hụt hẫng, như tâm trạng của Nguyễn Bính năm nào trong câu thơ: “Hôm qua em đi tỉnh về/ Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”.

Có điểm khác biệt, cần sự phân biệt trong câu chuyện về cây nêu và đồ thổ cẩm nêu trên. Nếu như ngày càng ít đi những thiếu nữ vùng cao mặc đồ thổ cẩm ngay cả trong các lễ hội là một thực tế cần lên tiếng, đừng để có sự mai một, thì chuyện không trồng cây nêu trong ngày thường lại là một cách giữ gìn bản sắc và giá trị truyền thống của đồng bào dân tộc vùng cao, cần được tôn trọng.

Cũng như đồng bào Kinh ở vùng xuôi, đồng bào dân tộc ít người trồng cây nêu vào dịp Tết (hay lễ trọng) là xuất phát từ yếu tố tâm linh, nhằm đề phòng cảnh giác, chống lại sự xâm nhập của ác quỷ lúc con người vui chơi. Cây nêu trở thành biểu tượng của sự đấu tranh giữa thiện và ác, giữa thiên thần và quỷ dữ nhằm bảo vệ cuộc sống bình yên của con người.

Khi mà cây nêu mang ý nghĩa tâm linh lớn lao đó thì rõ ràng không phải lúc nào hay theo ý muốn của bất kỳ ai đó cũng có thể trồng cây nêu được. Không dựng cây nêu trong những ngày thường là cách bảo tồn giá trị của những phong tục cổ xưa. Rất tiếc trong hoạt động văn hóa và du lịch hiện tại, vì thiếu sự hiểu biết và chạy theo thị hiếu của khách hàng mà có nơi, có lúc người ta đã quên mất điều quan trọng kia.

  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai

Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.

Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung
Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung

Điều 21, Điều 28 và Điều 29 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn: cho phép hỗ trợ ngân sách giữa các xã, sử dụng ngân sách Thành phố để thực hiện dự án ngoài địa bàn và cùng các địa phương đầu tư dự án liên kết vùng. Đây không chỉ là sự mở rộng phạm vi sử dụng ngân sách, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới, chia sẻ nguồn lực, hài hòa lợi ích và cùng chịu trách nhiệm kiến tạo một không gian phát triển chung.

Hà Nội hoàn thành chỉ tiêu “Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83 ”
Hà Nội hoàn thành chỉ tiêu “Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83%”

Chỉ số Hài lòng năm 2023 của Hà Nội đạt 83,57%, xếp thứ 21/63 tỉnh/thành phố, tăng 3,41%, tăng tới 9 bậc so với năm trước và đứng thứ 2 trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương. Với kết quả này, Hà Nội đã hoàn thành chỉ tiêu đề ra là Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83%.

Làng nghề truyền thống trước xu hướng thương mại điện tử
Làng nghề truyền thống trước xu hướng thương mại điện tử

Trong xu thế hội nhập quốc tế, thương mại điện tử (TMĐT) đã và đang trở thành kênh quảng bá mang lại hiệu quả cao, không chỉ đối với thị trường trong nước, mà còn có cơ hội lan tỏa ra thị trường thế giới. Tuy nhiên, tiềm năng từ ứng dụng TMĐT vào sản xuất, kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn Thành phố vẫn là một vấn đề cần quan tâm nghiên cứu để có hướng đi thích hợp.