Yêu cầu phát triển Thủ đô đặt ra nhu cầu đổi mới phương thức quản trị, huy động nguồn lực và giải quyết những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động thí điểm cơ chế, chính sách phù hợp với đặc điểm và yêu cầu phát triển của Thành phố. Để phát huy cơ chế này, việc thí điểm cần xuất phát từ vấn đề thực tiễn, gắn quyền chủ động với trách nhiệm giải trình, kiểm soát rủi ro và đánh giá kết quả. Hiệu quả giải quyết vấn đề và mức độ cải thiện chất lượng sống của người dân cần trở thành thước đo xuyên suốt.

Hà Nội là một trong hai đô thị đặc biệt (cùng với Thành phố Hồ Chí Minh) - là một cực tăng trưởng chủ đạo của đất nước trong quá trình đô thị hóa. Hạ tầng kỹ thuật đô thị được chú trọng đầu tư theo hướng đồng bộ và từng bước hiện đại, hạ tầng xã hội đô thị được đa dạng hóa, tăng quy mô và cải thiện về chất lượng. Chất lượng sống tại khu vực đô thị từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, còn nhiều vấn đề bất cập cần phải nghiên cứu nhằm đưa ra phương án giải quyết.