Tại điểm a khoản 1 Điều 15 Luật Thủ đô năm 2026, Hội đồng nhân dân Thành phố quy định chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao của Thủ đô; đồng thời hỗ trợ cá nhân, tổ chức cải tạo, bảo vệ khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và công trình kiến trúc có giá trị.

Hà Nội là một trong hai đô thị đặc biệt (cùng với Thành phố Hồ Chí Minh) - là một cực tăng trưởng chủ đạo của đất nước trong quá trình đô thị hóa. Hạ tầng kỹ thuật đô thị được chú trọng đầu tư theo hướng đồng bộ và từng bước hiện đại, hạ tầng xã hội đô thị được đa dạng hóa, tăng quy mô và cải thiện về chất lượng. Chất lượng sống tại khu vực đô thị từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, còn nhiều vấn đề bất cập cần phải nghiên cứu nhằm đưa ra phương án giải quyết.

Tại Hội nghị chuyên đề Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội (ngày 27/3/2024), Ban Cán sự đảng UBND Thành phố đã có Tờ trình “Về tập trung xem xét, thông qua nội dung Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050”. Trong đó, quan điểm phát triển chung Thủ đô được Ban Cán sự đảng UBND Thành phố đề xuất là: Khơi dậy khát vọng phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại, xanh, thông minh” ngang tầm các nước phát triển trong khu vực và thế giới.