TS. Võ Hải Long, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chủ trì, với sự tham gia của hai diễn giả chính: TS. Phạm Thế Dũng, nguyên Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo - Bộ Khoa học và Công nghệ và PGS.TS Nguyễn Mạnh Dũng, Trưởng khoa Khoa học Quản lý - Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội.

Quang cảnh Toạ đàm

Phát biểu khai mạc, TS. Võ Hải Long nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của buổi tọa đàm trong bối cảnh loạt Nghị quyết trọng điểm về KH-CN & ĐMST vừa được ban hành, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW. Toạ đàm không chỉ có ý nghĩa về mặt khoa học, mà còn ý nghĩa trực tiếp đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của Viện, với tư cách là cơ quan nghiên cứu, tham mưu giúp Thành phố xây dựng và triển khai các cơ chế, chính sách phát triển Thủ đô.

Tư duy mới - nền tảng cho chính sách đột phá

Về những điểm mới trong chính sách phát triển khoa học công nghệ, PGS.TS Nguyễn Mạnh Dũng đưa ra cái nhìn tổng quan về sự chuyển dịch triết lý phát triển từ “kỹ thuật hỗ trợ” sang “động lực chiến lược” trong chính sách KH-CN & ĐMST của Việt Nam; đặc biệt nhấn mạnh sự thay đổi sâu sắc về cơ chế: từ “xin - cho” sang “đặt hàng - cạnh tranh”; từ quản lý đầu vào sang đánh giá theo hiệu quả đầu ra. Theo Phó Giáo sư, doanh nghiệp cần được xác lập là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Việc kết hợp KH&CN - ĐMST - chuyển đổi số, cùng tư duy thị trường và công nghệ mở, sẽ là động lực then chốt để tăng năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên số; đồng thời cũng chỉ rõ 5 trụ cột phát triển gồm: thể chế - nhân lực - hạ tầng - dữ liệu - công nghệ.

PGS.TS. Nguyễn Mạnh Dũng trình bày những điểm đột phá trong tương quan Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 (2022), Nghị quyết 57-NQ/TW (2024), Nghị quyết số 03/NQ-CP (2025), Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (2025)

Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo 2025 - Cú hích thể chế mạnh mẽ

Về những nội dung trọng tâm trong Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025, TS. Phạm Thế Dũng nhấn mạnh đây là lần đầu tiên Đổi mới sáng tạo được luật hóa như một trụ cột ngang hàng với Khoa học và Công nghệ. Luật mới thể hiện chuyển biến rõ rệt trong tư duy phát triển và cơ chế thực thi:

(1) Doanh nghiệp là trung tâm đổi mới sáng tạo, với nhiều chính sách ưu đãi tài chính, thuế, đầu tư; (2) Quản lý theo kết quả đầu ra, thay thế cơ chế kiểm soát hành chính; (3) Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, do Nhà nước kiến tạo, kết nối viện - trường - doanh nghiệp; (4) Chuyển đổi số toàn diện trong toàn bộ quy trình quản lý KH&CN; (5)Thử nghiệm có kiểm soát, cho phép sáng tạo trong khung pháp lý linh hoạt, chấp nhận rủi ro.

TS. Phạm Thế Dũng trình bày những điểm mới của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo năm 2025

Từ Nghị quyết đến hành động thực tiễn

Thảo luận tại Tọa đàm diễn ra sôi nổi, xoay quanh việc triển khai các Nghị quyết lớn của Bộ Chính trị như Nghị quyết 57, 59, 66 và 68, trong đó nhiều đại biểu đặt câu hỏi, thảo luận về: Cơ chế khoán chi, xác định dự toán cho nhiệm vụ khoa học và công nghệ; “Thị trường khoa học”, “Thị trường kéo, công nghệ đẩy”; Thực tiễn triển khai Thông tư số 09/2024/TT-BKHCN; Phương pháp đánh giá hiệu quả đầu ra trong các tổ chức nghiên cứu công lập; Những cơ hội và thách thức trong quá trình Chuyển đổi số.

Các ý kiến thảo luận tại buổi Tọa đàm

Các ý kiến đều cho thấy nhu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình hoạt động nghiên cứu theo hướng thích ứng linh hoạt, liên kết mở và định hướng thị trường.

Định hướng từ thực tiễn Viện nghiên cứu

Kết thúc Tọa đàm, Phó Viện trưởng TS. Võ Hải Long cảm ơn sự tham gia của các nhà khoa học; đồng thời cho rằng những nội dung chia sẻ tại buổi Tọa đàm là rất bổ ích, là cơ hội quý để nhìn lại chính hoạt động khoa học công nghệ tại Viện. “Chúng ta không thể nói đến đổi mới sáng tạo khi tư duy, cơ chế và phương thức thực hiện vẫn cũ kỹ. Những điểm mới hôm nay cần được chuyển thành hành động cụ thể trong tổ chức nghiên cứu, xây dựng đề án và tham mưu chính sách của Viện”, Phó Viện trưởng nhấn mạnh.

Buổi Tọa đàm kết thúc trong không khí học thuật sôi nổi, phản ánh rõ tinh thần chủ động cải cách, hướng đến một hệ sinh thái khoa học - công nghệ - đổi mới sáng tạo hiện đại, mở và phát triển bền vững cho Thủ đô Hà Nội trong thời kỳ chuyển đổi mới.

Trung tâm Thông tin - Đào tạo (Thực hiện)