Thủ phạm gây ngộ độc càrốt

Mỗi tuần chỉ nên ăn từ 2 – 3 bữa càrốt, mỗi bữa nên ăn khoảng 50g.

BS CK2 Nguyễn Minh Tiến, phó khoa hồi sức cấp cứu, bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết bệnh nhi D.M.N, 29 tháng tuổi, ngụ ở Bình Dương được bệnh viện tuyến trước chuyển đến Nhi Đồng 1, TP.HCM cấp cứu trong tình trạng tím tái toàn thân, nhịp tim nhanh… Kết quả thăm khám, xét nghiệm, test nhanh mẫu máu… cho thấy bệnh nhi bị methemoglobine máu (không có khả năng chuyên chở oxy cho mô). Sau khi được giải độc, bệnh nhi đã qua cơn nguy hiểm. Trên cơ sở khai thác bệnh sử, bình thường gia đình hay nấu canh xúp có càrốt cho bé N. ăn để bổ sung vitamin A và bé cũng thích ăn càrốt sống, các bác sĩ đã đi đến nhận định bệnh nhi bị methemoglobine máu do ăn nhiều càrốt: “Nồng độ chất nitrate có nhiều trong càrốt. Khi ăn nhiều và lâu ngày sẽ gây methemoglobin ở trẻ nhỏ, biến đổi hemoglobine thành methemoglobine quá khả năng bù trừ của hệ thống men khử, đưa đến tăng methemoglobine máu, làm bệnh nhân tím tái, khó thở, có thể tử vong nếu không điều trị kịp thời”, bác sĩ Tiến nói.

Cũng theo bác sĩ Tiến, ngoài càrốt, một số loại rau củ khác cũng có nồng độ chất nitrate nhiều, có khả năng gây ra tình trạng methemoglobine máu cao nếu lạm dụng thái quá như củ dền, cải bẹ xanh, bắp cải, củ cải đường… “Bất kỳ một loại thực phẩm nào cũng cần dinh dưỡng đúng cách và đa dạng. Nếu muốn bổ sung dưỡng chất cho các bé, phụ huynh nên đưa bé đi khám sức khoẻ trước để xem tình trạng ra sao, trên cơ sở đó bác sĩ sẽ có những chỉ định bổ sung dưỡng chất hợp lý”, bác sĩ Tiến khuyên.

Vài lưu ý khi sử dụng càrốt

TS.BS Lê Thị Phương Dung, giảng viên bộ môn dinh dưỡng, đại học y khoa Phạm Ngọc Thạch, TP.HCM cho biết càrốt là một loại rau củ rất giàu dưỡng chất, đặc biệt là beta-caroten (tiền vitamin A), khi hấp thụ vào cơ thể sẽ được chuyển hoá thành vitamin A, có tác dụng phòng ngừa bệnh khô mắt, quáng gà, mù loà ở trẻ em... Ngoài ra, trong càrốt còn có nhiều dưỡng chất giá trị khác như canxi, sắt, magiê, axít folic, kali, sợi pectin (giúp hạ cholesterol máu… “Không nên vì những thông tin ngộ độc càrốt, mọi người đâm ra tẩy chay loại thực phẩm bổ dưỡng này. Điều quan trọng là phải biết cách sử dụng hợp lý để tận dụng được tối đa những mặt lợi và hạn chế mặt hại của càrốt”, bác sĩ Dung nói và đưa ra một số lời khuyên cho người dùng càrốt:

Gọt vỏ, cắt bỏ hai đầu trước khi ăn: Chọn mua những củ càrốt có màu tươi sáng, cứng chắc, thẳng và trơn láng. Càrốt có màu cam càng đậm càng chứa nhiều betacarotene. Cắt bỏ cành, lá càng sớm càng tốt vì chúng sẽ rút đi vitamin, muối khoáng và nước từ phần củ. Để tránh ngộ độc hoá chất từ thuốc diệt côn trùng còn sót lại trên càrốt, trước khi ăn nên rửa sạch, gọt vỏ và cắt bỏ hai đầu.

Nên nấu chín hay xay ép càrốt: Khác với một số loại rau củ khác phải ăn sống mới hấp thu được dưỡng chất, càrốt nấu chín hay đã xay ép thành nước đem lại nhiều chất dinh dưỡng hơn. Để lấy được nguồn dinh dưỡng tối đa từ càrốt thì chỉ nên dùng loại tươi nhất và đã qua đun nấu, tốt nhất là luộc sơ và nên chế biến cùng với một ít dầu, mỡ để việc hấp thu vitamin A từ thực phẩm được tốt hơn.

Ăn đủ lượng cần thiết, không liên tục: Ăn lâu dài một số lượng lớn càrốt không chỉ gây ra tình trạng ngộ độc càrốt do tăng methemoglobine máu mà lượng carotene cao tích trữ trong cơ thể không được chuyển hoá hết cũng sẽ gây ứ đọng ở gan gây chứng vàng da (biểu hiện rõ nhất ở chóp mũi, lòng bàn tay, gan bàn chân…), ăn không tiêu, mệt mỏi... Tình trạng này tuy chỉ gây ảnh hưởng thẩm mỹ, không nguy hiểm và dễ kiểm soát (chỉ cần ngưng hay giảm ăn càrốt một thời gian sẽ hết vàng da) nhưng cũng dễ làm người bệnh lo lắng. Vì vậy, tốt hơn hết nên ăn đúng liều lượng cần thiết. Liều dùng phù hợp nhất trung bình mỗi tuần chỉ nên ăn từ hai đến ba bữa càrốt, mỗi bữa nên ăn khoảng 50g (nửa củ to hoặc một củ nhỏ). Khi ăn nếu có biểu hiện nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, ói… nên ngưng ngay và nhanh chóng đến bệnh viện để được chẩn đoán có phải đã bị ngộ độc.

Theo SGTT