Thứ Ba, 28/09/2010 14:36

Cây xanh với công trình kiến trúc đô thị Huế

Huế là một thành phố vừa cổ kính vừa hiện đại, đa dạng về kiểu kiến trúc đô thị, từ kiểu cổ kính truyền thống Việt, kiểu cổ Trung Quốc, kiểu trung đại Pháp, đến kiểu hiện đại thời hội nhập. Muốn hệ thống cây xanh phát huy vai trò tôn tạo phù hợp với hệ thống công trình kiến trúc đòi hỏi phải có những nghiên cứu hiện trường để quy hoạch và thiết kế sát với thực tế. Một con đường chạy dọc khu nhà vườn, với nhiều biệt thự thu mình giữa mảng xanh của cây nông nghiệp hẳn phải bố trí cây xanh khác với một con đường chạy dọc hai dãy nhà cao tầng hiện đại, vỉa hè đường phố chạy theo công trình kiến trúc di tích cổ không thể đánh đồng cây xanh với vỉa hè chạy dọc theo các công sở, trường học hay khu thương mại. Khuôn viên một di tích lịch sử hay di tích văn hóa lại đưa trồng những cây ngoại lai sừng sững chẳng có chút liên quan gì về điển tích thì làm sao gọi là nhân văn.

Để cây xanh góp phần hiệu quả vào việc phối kết mỹ thuật hài hòa với các công trình kiến trúc không thể không nghĩ tới phương châm “kiến trúc nào, cây xanh đó”. Ngoài việc tôn tạo, trang trí không gian để làm tăng tính mỹ thuật, tính hoành tráng, uy nghi của công trình kiến trúc, cây xanh còn giữ vai trò bảo vệ chống xuống cấp, hư hại công trình. Thiết kế hệ thống cây xanh hợp lý sẽ phát huy tác dụng chắn gió, điều hòa nhiệt độ giúp công trình giảm thiểu phong hóa. Ngược lại, không nghiên cứu kỹ đặc điểm của loài trồng lắm khi gây ra hậu quả tiêu cực, như cây trồng quá gần công trình, cành nhánh đồ sộ dễ xảy ra hiện tượng va quệt gây hư hỏng; cây quá cao, tán quá nặng, hệ thống rễ quá nông hoặc cây có thân cành bộp khi gặp gió bão dễ đổ ngã gây thiệt hại nặng công trình; cây có rễ ăn ngang, có bạnh vè lớn dễ gây nứt vỡ nền móng công trình...

Cây xanh với kiến trúc nhà cổ kiểu Pháp

Bởi thế từ lâu, ngành kiến trúc cảnh quan luôn quan tâm các tính năng của hệ thống cây xanh, xem công trình kiến trúc và cây xanh là hai thành tố không thể tách biệt. Một công trình kiến trúc đồ sộ, nguy nga, hiện đại lồ lộ ra không có cây xanh trang điểm thì sẽ xơ cứng, vô duyên. Các công trình nhà cửa dọc hai vỉa hè đường phố không một bóng cây xanh sẽ phản quang gây chói mắt làm cho người tham gia giao thông mệt mỏi hay buồn ngủ dễ xảy ra tai nạn.

Thử nghĩ, một di tích văn hóa Việt bị vây bọc bởi những cây xanh ngoại lai nổi trội; một tụ điểm du lịch sinh thái, có những ngôi nhà rường truyền thống nằm chơi vơi giữa những hàng cây cau vua ngoại lai đồ sộ; một sân nhà bảo tàng Hồ Chí Minh hay quảng trường Hồ Chí Minh lại không trồng cây bản địa mà bố trí toàn hoặc hầu hết cây ngoại lai nhập khẩu từ các nước về; một đường phố lớn có lòng đường 4-6 luồng giao thông, vỉa hè rộng 5-6 m với các công trình kiến trúc hai bên hiện đại, có nhiều nhà cao tầng lại trồng hai dãy cây xanh thuộc loại cây gỗ nhỏ, đến tuổi định hình cũng chỉ cao 4-5 m, tán rộng 3-4 m... thì làm sao gọi là quy hoạch cây xanh có hồn, làm sao gọi là sinh thái nhân văn?
 
Vậy với các công trình kiến trúc ở Huế, xưa nay cây xanh đã phát huy được gì? Để có được một câu trả lời đầy đủ cho câu hỏi này e phải dựa vào sự nhìn nhận của tập thể chuyên gia liên ngành. Để có tiếng nói tư vấn khách quan giúp tỉnh nhà có định hướng quy hoạch ngày càng tốt không còn cách nào hơn là mở ra diễn đàn khoa học, tốt nhất là những buổi hội thảo chuyên đề.
 
Qua bài viết này, người viết mong muốn mở ra một cửa sổ trao đổi, hy vọng nhiều độc giả quan tâm phân tích góp ý, góp phần xây dựng cho xứ Huế chúng ta một hệ thống cây xanh ngày càng hoàn thiện đúng nghĩa “di sản sinh thái nhân văn”.
Đỗ Xuân Cẩm
  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 nâng chất lượng trường học từ điều kiện học tập của học sinh
Luật Thủ đô năm 2026: nâng chất lượng trường học từ điều kiện học tập của học sinh

Luật Thủ đô năm 2026 tạo cơ sở để Hà Nội chủ động quy định cơ chế phát triển các mô hình trường tiên tiến, hiện đại cùng những điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục. Việc cụ thể hóa các cơ chế cần hướng đến cải thiện hoạt động dạy học, để đầu tư cho nhà trường mang lại lợi ích thiết thực cho học sinh.

Luật Thủ đô năm 2026 phát huy vai trò người dân trong quản trị địa phương
Luật Thủ đô năm 2026: phát huy vai trò người dân trong quản trị địa phương

Chất lượng quản trị địa phương gắn liền với khả năng đáp ứng nhu cầu và huy động sự tham gia của người dân trong giải quyết các vấn đề của cộng đồng. Luật Thủ đô năm 2026 tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội cụ thể hóa cơ chế phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng cao vai trò tự quản của thôn, tổ dân phố và tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền.

Luật Thủ đô năm 2026 mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội
Luật Thủ đô năm 2026: mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội

Già hóa dân số đặt Hà Nội trước nhu cầu ngày càng lớn về chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh và tổ chức dịch vụ cho người cao tuổi. Đồng thời, nhóm dân số này cũng tạo nên thị trường giàu tiềm năng và nguồn lực quý về tri thức, kinh nghiệm, năng lực lao động. Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ sở pháp lý để Thành phố phát triển kinh tế bạc, gắn đáp ứng nhu cầu với phát huy đóng góp của người cao tuổi. Để khai thác cơ hội đó, cần làm rõ các cơ chế của Luật và tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn.

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt

Xây dựng đường sắt đô thị cần nguồn vốn lớn, trong khi lợi ích của một tuyến metro không chỉ đến từ doanh thu bán vé. Nhà ga giúp việc đi lại thuận tiện hơn, tạo cơ hội phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và có thể làm tăng giá trị đất ở khu vực xung quanh. Làm thế nào để một phần giá trị do hạ tầng công cộng tạo ra trở thành nguồn lực phát triển tiếp hệ thống đường sắt?