Thứ Bảy, 07/05/2011 08:22

Dòng đục, dòng trong

Cái buổi sáng chớm đông mới đây có ánh nắng vàng, ngồi ngắm ngã ba Tuần từ phía bến đò Ba Bến ở làng La Khê Bãi nay chỉ còn là hoài niệm tôi như bất chợt có một phát hiện lạ lùng về dòng Hương Giang. Nước từ hai nguồn Tả Trạch và Hữu Trạch vẫn như xưa lờ lững xuôi về hội tụ nơi ngã ba Tuần này trước khi nhập thành dòng Hương xuôi qua bao lâu đài, thành quách, phố thị và các làng quê để về với biển cả. Khác lạ đến bất thường trong buổi sáng nay là khi bên phía Tả Trạch vẫn là làn nước trong xanh thì bên kia phía Hữu Trạch chỉ còn dòng sông đục ngầu. Hai dòng trong - đục gặp nhau nơi ngã ba Tuần to rộng, để rồi diễn ra trước khách lạ là tôi đây một cảnh tượng kỳ lạ với sự pha trộn nhức mắt. Nó là một thứ cà phê sữa trong giây phút giao trộn và dòng nước đục như một gã đàn ông thô tục, dữ dằn đang hành hạ, dày vò người con gái đẹp. Bắt đầu từ đây nhìn về phía xuôi, như sự buông xuôi và cũng như đã hết rồi trong xanh, sông Hương chỉ còn là hình ảnh của một dòng sông đục.

Cũng đã bao lần, tôi ngồi thật lâu nơi ngã ba Tuần để ngắm nhìn dòng Hương. Từ bên này ở làng Hải Cát, hay bên kia là Trẹm, cũng như tôi đang ngồi sáng nay ở phía La Khê Bãi, ở phía nhìn nào cũng cảm nhận được sự huyền bí, mênh mang và đẹp đến ngỡ ngàng của dòng Hương, nơi có sự hợp dòng đầu tiên. Còn có một nơi nữa, đó là ra đứng giữa cầu Tuần mới được xây dựng, từ đó ngược lên hai dòng Tả Trạch và Hữu Trạch hay nhìn về dòng Hương để có được sự cảm nhận về vẻ đẹp tương phản kỳ bí của tự nhiên nơi ngã ba sông này. Có thể nhiều người vẫn còn chưa biết, để đến với điểm hẹn ngã ba Tuần, hay còn gọi là ngã ba Bằng Lãng, dòng Tả Trạch bắt nguồn từ dãy Trường Sơn đã có hành trình 67 cây số, vượt qua 5 thác nước hùng vĩ. Ở phía bên kia, dòng Hữu Trạch anh em cũng đã để lại phía sau cung đường trên 60 cây số và 14 ngọn thác dữ vượt qua.

Còn nữa, trải qua bao thế hệ, con người cũng đã góp tay để cùng với sự ban tặng của đất trời, tạo nên huyền thoại sông Hương. Khi lần đầu tiên định đô ở một vùng đất dọc theo dòng sông Hương vào đầu thế kỷ 17, Chúa Nguyễn Phúc Lan đã cho người thị sát và vùng ngã ba Tuần này với vị thế và cảnh quan tuyệt vời đã giúp cho vị minh chúa niềm tin khi quyết định chọn Kim Long, cách đó không xa làm thủ phủ xứ Đàng Trong, khởi đầu cho quá trình đô thị hoá trong lịch sử hình thành và phát triển đi từ Kim Long, Phú Xuân đến Huế. Trong bộ sử nổi tiếng “Phủ biên tạp lục”, cụ Lê Quý Đôn cho biết, vào thời chúa Nguyễn, một sở Tuần đã được thiết lập tại ngã ba Bằng Lãng. Còn “Quốc sử quán triều Nguyễn” sau này thì cho hay, vị vua đầu triều nhà Nguyễn là Gia Long ngay từ khi mới lên ngôi đã cho đặt Tuần Hộ sở tại đây. Một lực lượng quân đội đồn trú ở ngã ba thượng nguồn sông Hương này để làm nhiệm vụ bảo vệ phía tây kinh thành Huế.

Nhắc để hiểu thêm, xưa con người đã biết cách tôn vinh và làm sang trọng dòng Hương. Còn nay, không khỏi băn khoăn khi nghĩ đến những tác động của sự khai thác nơi thượng nguồn Hữu Trạch và rồi đây sẽ còn dữ dằn nữa ở cả bên phía Tả Trạch đã như phá hỏng Hương Giang mà dòng nước đục ngầu kia là minh chứng. Lại nhớ đến những câu thơ trong vắt:“Một thước nước in trời/ Đò ai chiếc lá khơi/ Non cao xem vòi vọi/ Dòng biếc thấy vơi vơi...”. Tương truyền, 200 năm trước khi ngự thuyền qua ngã ba Tuần, ông vua có tài kinh bang tế thế là Minh Mệnh trong phút giây rung động trước cảnh cảnh trí non, nước, mây trời tuyệt đẹp đã cảm tác. Lại chạnh nghĩ, nơi phía La Khê Bãi nhìn ra, vẫn thấy còn đó non cao và những con đò, nhưng với cảnh tượng “dòng đục, dòng trong” kia thì còn đâu nữa “một thước nước in trời” cho bậc quân vương mơ màng.

Đan Duy
  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội
Luật Thủ đô năm 2026: mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội

Già hóa dân số đặt Hà Nội trước nhu cầu ngày càng lớn về chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh và tổ chức dịch vụ cho người cao tuổi. Đồng thời, nhóm dân số này cũng tạo nên thị trường giàu tiềm năng và nguồn lực quý về tri thức, kinh nghiệm, năng lực lao động. Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ sở pháp lý để Thành phố phát triển kinh tế bạc, gắn đáp ứng nhu cầu với phát huy đóng góp của người cao tuổi. Để khai thác cơ hội đó, cần làm rõ các cơ chế của Luật và tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn.

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt

Xây dựng đường sắt đô thị cần nguồn vốn lớn, trong khi lợi ích của một tuyến metro không chỉ đến từ doanh thu bán vé. Nhà ga giúp việc đi lại thuận tiện hơn, tạo cơ hội phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và có thể làm tăng giá trị đất ở khu vực xung quanh. Làm thế nào để một phần giá trị do hạ tầng công cộng tạo ra trở thành nguồn lực phát triển tiếp hệ thống đường sắt?

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai

Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.

Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung
Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung

Điều 21, Điều 28 và Điều 29 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn: cho phép hỗ trợ ngân sách giữa các xã, sử dụng ngân sách Thành phố để thực hiện dự án ngoài địa bàn và cùng các địa phương đầu tư dự án liên kết vùng. Đây không chỉ là sự mở rộng phạm vi sử dụng ngân sách, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới, chia sẻ nguồn lực, hài hòa lợi ích và cùng chịu trách nhiệm kiến tạo một không gian phát triển chung.