Thứ Năm, 08/11/2012 13:01

Khi cổ vật trở về

Tại Festival Nghề truyền thống Huế vừa diễn ra, một trong những sự kiện đặc biệt được chú ý chính là việc chiếc xe kéo thời vua Thành Thái vừa được mua về từ Pháp lần đầu tiên được triển lãm tại Cung Diên Thọ (Đại Nội).

Đặc biệt bởi ngoài giá trị của chính bản thân hiện vật, chiếc xe đã được đấu giá thành công tại Pháp mà trong đó, lần đầu tiên, lãnh đạo tỉnh đã mạnh dạn chi từ ngân sách số tiền 1,345 tỷ đồng với quyết tâm đem cho bằng được cổ vật này về Huế. Một cuộc trở về thật đẹp, với sự góp sức của nhiều tổ chức, cá nhân.

Cũng về cổ vật trình làng tại festival, một điểm nhấn khác chính là bộ sưu tập triều phục thời Nguyễn mà nhà nghiên cứu Trịnh Bách đánh giá là quá quý hiếm. Và để tìm lại được những món đồ quý giá ấy, nhà sưu tập Huế Nguyễn Hữu Hoàng đã lặn lội ba vòng, sáu tráo sang Lào trong nhiều năm mới mua được.

Có vẻ như trong mọi hoạt động văn hóa-lễ hội lớn của Huế, ấn tượng sâu đậm và lâu bền là từ những cuộc triển lãm cổ vật, góp phần tạo nên một diện mạo, sắc thái văn hóa riêng có. Đây cũng là hướng đi mà nếu được đầu tư tốt, có chiến lược, có lộ trình thì chắc chắn sẽ tạo được một dòng sản phẩm văn hóa-du lịch đặc biệt, có sức cạnh tranh cho Huế.

Cách đây khoảng chục năm, sau chuyến khảo sát tại một số nước châu Âu, T.S Trần Đức Anh Sơn khi ấy với vai trò Giám đốc Bảo tàng cổ vật cung đình Huế đã từng băn khoăn và nuối tiếc bởi một lượng lớn cổ vật quý hiếm xuất xứ từ Huế đang ở nước ngoài. Khi ấy, ông Sơn đã ao ước về một chính sách của nhà nước để đem về cho Huế cũng như Việt Nam những cổ vật quý giá đã thất thoát do nhiều nguyên nhân.

Cũng trong một cuộc trao đổi với ông Phan Thanh Hải-Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cách đây vài năm, khi bàn về quy hoạch phát triển hệ thống bảo tàng ở Huế, ông Hải cho rằng, cái chính là phải tạo được hồn cho các bảo tàng. Mà cái hồn ấy chính là nguồn hiện vật. Muốn thu hút được du khách thì phải có hiện vật quý, độc đáo được bổ sung, luân chuyển, mua bán, trao đổi thường xuyên nhưng vấn đề lại ở kinh phí. Với cơ chế lâu nay, mỗi năm, một số bảo tàng của Huế chỉ được phép chi vài chục triệu đồng mỗi năm cho công tác sưu tầm, trao đổi hiện vật. Sự lúng túng, bị động về kinh phí cũng đã thấy rõ trong vụ mua hụt bức tranh “Chiều tà” của vua Hàm Nghi cách đây mấy năm trong một cuộc đấu giá ở Pháp.

Chưa dám mơ nhiều đến hành trình hồi cố cổ vật Huế đã thất thoát. Ngay cả việc bảo tồn những gì hiện có cũng đang bộc lộ nhiều trăn trở. 

Để cải thiện hoạt động, các bảo tàng ở Huế đã cố gắng tăng cường công tác xã hội hóa như kêu gọi hiến tặng hiện vật; triển lãm, trưng bày các bộ sưu tập cá nhân nhưng chủ yếu vẫn đang quanh quẩn trong phạm vi nội tỉnh, khu vực và trong nước nên chưa thực sự có sức lan tỏa rộng lớn trong khi tiềm năng lĩnh vực cổ vật ở Huế không hề nghèo nàn. Như nhận định của ông Phan Thanh Hải là với các bộ sưu tập cổ vật cá nhân hiện có, Huế dư sức để thành lập nhiều hơn nữa các bảo tàng tư nhân, ngoài bảo tàng tư nhân đầu tiên đã hình thành của nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn.

Thực tế trên cho thấy, ngoài việc mạnh dạn chi ngân sách để mua cổ vật đã bắt đầu có tiền lệ từ chiếc xe kéo thời Thành Thái, câu chuyện giữ gìn và thu hút cổ vật cần được đặt ra một cách rốt ráo hơn.

  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai

Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.

Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung
Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung

Điều 21, Điều 28 và Điều 29 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn: cho phép hỗ trợ ngân sách giữa các xã, sử dụng ngân sách Thành phố để thực hiện dự án ngoài địa bàn và cùng các địa phương đầu tư dự án liên kết vùng. Đây không chỉ là sự mở rộng phạm vi sử dụng ngân sách, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới, chia sẻ nguồn lực, hài hòa lợi ích và cùng chịu trách nhiệm kiến tạo một không gian phát triển chung.

Hà Nội hoàn thành chỉ tiêu “Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83 ”
Hà Nội hoàn thành chỉ tiêu “Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83%”

Chỉ số Hài lòng năm 2023 của Hà Nội đạt 83,57%, xếp thứ 21/63 tỉnh/thành phố, tăng 3,41%, tăng tới 9 bậc so với năm trước và đứng thứ 2 trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương. Với kết quả này, Hà Nội đã hoàn thành chỉ tiêu đề ra là Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83%.

Làng nghề truyền thống trước xu hướng thương mại điện tử
Làng nghề truyền thống trước xu hướng thương mại điện tử

Trong xu thế hội nhập quốc tế, thương mại điện tử (TMĐT) đã và đang trở thành kênh quảng bá mang lại hiệu quả cao, không chỉ đối với thị trường trong nước, mà còn có cơ hội lan tỏa ra thị trường thế giới. Tuy nhiên, tiềm năng từ ứng dụng TMĐT vào sản xuất, kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn Thành phố vẫn là một vấn đề cần quan tâm nghiên cứu để có hướng đi thích hợp.