Thứ Năm, 08/11/2012 13:01

Khi cổ vật trở về

Tại Festival Nghề truyền thống Huế vừa diễn ra, một trong những sự kiện đặc biệt được chú ý chính là việc chiếc xe kéo thời vua Thành Thái vừa được mua về từ Pháp lần đầu tiên được triển lãm tại Cung Diên Thọ (Đại Nội).

Đặc biệt bởi ngoài giá trị của chính bản thân hiện vật, chiếc xe đã được đấu giá thành công tại Pháp mà trong đó, lần đầu tiên, lãnh đạo tỉnh đã mạnh dạn chi từ ngân sách số tiền 1,345 tỷ đồng với quyết tâm đem cho bằng được cổ vật này về Huế. Một cuộc trở về thật đẹp, với sự góp sức của nhiều tổ chức, cá nhân.

Cũng về cổ vật trình làng tại festival, một điểm nhấn khác chính là bộ sưu tập triều phục thời Nguyễn mà nhà nghiên cứu Trịnh Bách đánh giá là quá quý hiếm. Và để tìm lại được những món đồ quý giá ấy, nhà sưu tập Huế Nguyễn Hữu Hoàng đã lặn lội ba vòng, sáu tráo sang Lào trong nhiều năm mới mua được.

Có vẻ như trong mọi hoạt động văn hóa-lễ hội lớn của Huế, ấn tượng sâu đậm và lâu bền là từ những cuộc triển lãm cổ vật, góp phần tạo nên một diện mạo, sắc thái văn hóa riêng có. Đây cũng là hướng đi mà nếu được đầu tư tốt, có chiến lược, có lộ trình thì chắc chắn sẽ tạo được một dòng sản phẩm văn hóa-du lịch đặc biệt, có sức cạnh tranh cho Huế.

Cách đây khoảng chục năm, sau chuyến khảo sát tại một số nước châu Âu, T.S Trần Đức Anh Sơn khi ấy với vai trò Giám đốc Bảo tàng cổ vật cung đình Huế đã từng băn khoăn và nuối tiếc bởi một lượng lớn cổ vật quý hiếm xuất xứ từ Huế đang ở nước ngoài. Khi ấy, ông Sơn đã ao ước về một chính sách của nhà nước để đem về cho Huế cũng như Việt Nam những cổ vật quý giá đã thất thoát do nhiều nguyên nhân.

Cũng trong một cuộc trao đổi với ông Phan Thanh Hải-Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cách đây vài năm, khi bàn về quy hoạch phát triển hệ thống bảo tàng ở Huế, ông Hải cho rằng, cái chính là phải tạo được hồn cho các bảo tàng. Mà cái hồn ấy chính là nguồn hiện vật. Muốn thu hút được du khách thì phải có hiện vật quý, độc đáo được bổ sung, luân chuyển, mua bán, trao đổi thường xuyên nhưng vấn đề lại ở kinh phí. Với cơ chế lâu nay, mỗi năm, một số bảo tàng của Huế chỉ được phép chi vài chục triệu đồng mỗi năm cho công tác sưu tầm, trao đổi hiện vật. Sự lúng túng, bị động về kinh phí cũng đã thấy rõ trong vụ mua hụt bức tranh “Chiều tà” của vua Hàm Nghi cách đây mấy năm trong một cuộc đấu giá ở Pháp.

Chưa dám mơ nhiều đến hành trình hồi cố cổ vật Huế đã thất thoát. Ngay cả việc bảo tồn những gì hiện có cũng đang bộc lộ nhiều trăn trở. 

Để cải thiện hoạt động, các bảo tàng ở Huế đã cố gắng tăng cường công tác xã hội hóa như kêu gọi hiến tặng hiện vật; triển lãm, trưng bày các bộ sưu tập cá nhân nhưng chủ yếu vẫn đang quanh quẩn trong phạm vi nội tỉnh, khu vực và trong nước nên chưa thực sự có sức lan tỏa rộng lớn trong khi tiềm năng lĩnh vực cổ vật ở Huế không hề nghèo nàn. Như nhận định của ông Phan Thanh Hải là với các bộ sưu tập cổ vật cá nhân hiện có, Huế dư sức để thành lập nhiều hơn nữa các bảo tàng tư nhân, ngoài bảo tàng tư nhân đầu tiên đã hình thành của nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn.

Thực tế trên cho thấy, ngoài việc mạnh dạn chi ngân sách để mua cổ vật đã bắt đầu có tiền lệ từ chiếc xe kéo thời Thành Thái, câu chuyện giữ gìn và thu hút cổ vật cần được đặt ra một cách rốt ráo hơn.

  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 phát huy vai trò người dân trong quản trị địa phương
Luật Thủ đô năm 2026: phát huy vai trò người dân trong quản trị địa phương

Chất lượng quản trị địa phương gắn liền với khả năng đáp ứng nhu cầu và huy động sự tham gia của người dân trong giải quyết các vấn đề của cộng đồng. Luật Thủ đô năm 2026 tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội cụ thể hóa cơ chế phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng cao vai trò tự quản của thôn, tổ dân phố và tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền.

Luật Thủ đô năm 2026 mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội
Luật Thủ đô năm 2026: mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội

Già hóa dân số đặt Hà Nội trước nhu cầu ngày càng lớn về chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh và tổ chức dịch vụ cho người cao tuổi. Đồng thời, nhóm dân số này cũng tạo nên thị trường giàu tiềm năng và nguồn lực quý về tri thức, kinh nghiệm, năng lực lao động. Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ sở pháp lý để Thành phố phát triển kinh tế bạc, gắn đáp ứng nhu cầu với phát huy đóng góp của người cao tuổi. Để khai thác cơ hội đó, cần làm rõ các cơ chế của Luật và tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn.

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt

Xây dựng đường sắt đô thị cần nguồn vốn lớn, trong khi lợi ích của một tuyến metro không chỉ đến từ doanh thu bán vé. Nhà ga giúp việc đi lại thuận tiện hơn, tạo cơ hội phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và có thể làm tăng giá trị đất ở khu vực xung quanh. Làm thế nào để một phần giá trị do hạ tầng công cộng tạo ra trở thành nguồn lực phát triển tiếp hệ thống đường sắt?

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai

Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.