DA NMXM LTH II là do Công ty CP Long Thọ tiến hành. Do nhiều nguyên nhân, DA này được giao cho Tổng công ty Xây dựng Bạch Đằng làm chủ đầu tư vào năm 2005. DA có công suất 350.000 tấn/năm, được xây dựng trên diện tích 21 ha tại xã Hương Vân (Hương Trà), dự kiến đưa vào hoạt động cuối năm 2009 với tổng mức đầu tư khoảng 700 tỷ đồng.
Vậy nhưng, việc triển khai DA gặp nhiều khó khăn nên đã chuyển cho chủ đầu tư khác là Công ty CP Đầu tư Vạn Lộc từ đầu năm 2009.
Mặc dù UBND tỉnh và các ngành chức năng, các địa phương liên quan đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, tuy nhiên chủ đầu tư mới cũng... bất lực.
Sau hơn 5 năm triển khai DA, 21 ha đất được giao là một khu nhà điều hành cùng hệ thống tường rào nằm chơ vơ trên một bãi đất trống và vô số phiền toái, bất ổn đối với người dân trong vùng DA.
Thủy điện Thượng Nhật (TĐTN) cũng là một trong những DA triển khai chậm gây nhiều khó khăn, thậm chí bất bình thường cho chính quyền và nhân dân địa phương. DA do Công ty CP Đầu tư Thủy điện miền Trung (CTCP ĐTTĐMT) làm chủ đầu tư tại xã Thượng Nhật (Nam Đông) với tổng vốn trên 186 tỷ đồng. Công trình khởi công năm 2008 và dự kiến hoàn thành năm 2010. Vậy nhưng, đến giữa năm 2009, chủ đầu tư “bỗng nhiên mất tích” trong nợ nần, khiến chính quyền và nhân dân địa phương bối rối, lo lắng vì việc đền bù, tái định cư đang còn ngổn ngang.
Do khó khăn nhất thời, nhà đầu tư tạm ngừng DA là chuyện thường tình; nhưng ở đây việc ngừng thi công kéo dài mà chẳng báo cáo, hẹn ước gì với chính quyền và các hộ dân đang chờ đền bù, giải tỏa, tái định cư lại là chuyện đáng trách. Được biết, mới đây chủ đầu tư đã tiến hành xong việc đền bù cho dân; đồng thời nói sẽ tiếp tục triển khai DA vào tháng 6 tới và phấn đấu để phát điện vào cuối năm 2011(!?). Tuy nhiên, những động thái vừa qua cho thấy “chữ tín” của chủ đầu tư đã sút giảm đáng kể.
Thời gian qua, tình trạng nhà đầu tư kéo dài hoặc lần lữa không thực hiện DA diễn ra khá phổ biến và xuất phát từ nhiều nguyên nhân; trong đó có cả nguyên nhân “xí phần”, chiếm chỗ, mua bán DA...! Hậu quả chung của các “DA treo”, “DA thối” là sự lãng phí tài nguyên xã hội, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế xã hội nói chung; đặc biệt là sự thấp thỏm chờ đợi đền bù giải tỏa, tái định cư dẫn đến những bất ổn về an cư lạc nghiệp của người dân.
Thế nên, việc đánh giá, thẩm định năng lực, uy tín của các nhà đầu tư trước khi cấp phép cũng như giám sát, kiểm tra hoạt động triển khai thực hiện DA để sớm có giải pháp thích hợp nhằm tránh ảnh hưởng tiêu cực từ các DA là vấn đề cần đặc biệt quan tâm.
Hoàng Thành