Thứ Ba, 16/02/2010 06:12

“Nhiều ca khúc của tôi chịu ảnh hưởng âm giai lơ lớ của Huế”

Ở tuổi 92, nhạc sĩ Phạm Duy tiếp tục sáng tác và đi khắp nơi để giới thiệu những tác phẩm mới của mình. Huế - mảnh đất có nhiều gắn bó bao giờ cũng là nơi ông tìm đến. Trong lần đến Huế mới đây, Thừa Thiên Huế cuối tuần đã có buổi trò chuyện cùng nhạc sĩ.

Thưa nhạc sĩ, ở tuổi 92, ông vẫn say sưa với âm nhạc. Điều gì làm cho ông vẫn tràn đầy cảm hứng sáng tác?

 

Cái hứng của tôi không ai ngăn được cả. Tôi cũng không ngăn được tôi. Tâm hồn tôi lúc nào cũng đầy nhiệt huyết, nhất là trong âm nhạc. Lắm lúc tôi cũng đã nói là, mình về đây để nghỉ ngơi, làm thinh mà tại sao vẫn làm ồn thế này. Nhưng tình yêu với quê hương, với giống nòi khiến tôi lúc nào cũng có hứng sáng tác.

 

Có sự thay đổi nào trong tư duy, cách nhìn của nhạc sĩ về sáng tác không?

 

Tôi tự thấy mình tiến bộ hơn trong sáng tác. Trước đây, tôi được tiếng lãng mạn trong ca khúc thì bây giờ tôi còn lãng mạn gấp nhiều lần. Tôi già đi thì cảm xúc luôn đạt điểm cực. Buồn thì cũng buồn hơn trăm lần nhưng vui cũng vui hơn vạn lần. Nếu xem đây là sự thay đổi thì có lẽ đó là thay đổi của tôi ở cái tuổi này. Còn mọi thứ vẫn bình thường. Tôi vẫn viết về những thứ mà tôi cho là hay nhất, đúng nhất.

 

Trong gia tài tác phẩm của nhạc sĩ, có rất nhiều ca khúc đậm chất dân ca. Điều gì tạo nên tình cảm tha thiết và chất dân ca thấm đẫm trong nhiều ca khúc của ông, thưa ông?

 

Từ tuổi đôi mươi, tự học nhạc bằng sách tiếng Pháp rồi tập tành đi vào con đường sáng tác biểu diễn, tôi đã định ngay cho mình tư tưởng bài ngoại, không chạy theo những trào lưu bên ngoài mà chỉ sống với những gì sẵn có trong mình và tìm thấy trên quê hương. Càng tới nhiều vùng miền trên cả nước, thậm chí càng đi qua nhiều nước trên thế giới, tôi càng cảm nhận sâu sắc kho tàng dân ca và tiếng Việt của dân tộc mình thật đẹp, thật phong phú.

 

Những câu ca dao hay nhất, tôi đều đã phổ thơ như Đố ai, Nụ tầm xuân… Tôi là người chủ trương đưa văn nghệ nông thôn lên cao hơn. Thường người ta hay theo cái mới, bỏ cái cũ. Tôi lại chú trọng giữ gìn những vốn cũ. Không phải vì tôi hoài cổ đâu, mà quan niệm rằng phải giữ cái gốc của mình đã, rồi muốn phát triển gì thì phát triển sau. Vốn cũ ở đây ví dụ là những giai điệu bình dân, những bài dân ca như cò lả, chèo. Nhiều ca khúc của tôi mang màu sắc dân ca, như bài Nhớ người thương binh nghe kỹ có hơi hướng cò lả, Dặn dò hoàn toàn là một điệu hát ru của Việt Nam…

 

Khi sống ở Mỹ, tôi càng nghiên cứu sâu văn hóa Việt nên đã lao vào sáng tác trường ca về Truyện Kiều, Hàn Mặc Tử. Vị trí tôn quý của Truyện Kiều trong tâm hồn người Việt ai ai cũng biết. Còn Hàn Mặc Tử, cả thế giới chưa từng có thi sĩ nào đau đớn bất hạnh tận cùng với chứng bệnh phong như ông ấy, vậy mà ông vẫn tựa vào đức tin để làm thơ, hiến dâng cho đời những áng thơ bất hủ.

 

Nhiều lần đến Huế, nhạc sĩ có thể kể những kỷ niệm sâu sắc của ông với miền đất này?

 

Đến Huế nhiều lần, trong tôi có rất nhiều kỷ niệm. Tôi đến Huế lần đầu vào năm 1944 với tư cách là 1 ca sĩ trong gánh hát Đức Huy Charlot Miều. Đêm đêm xuống ngủ đò và nghe ca Huế, tôi đã bắt gặp được cái đẹp trong những câu hò, câu hát của Huế. Chính từ ngày đó, tôi phát hiện ra âm giai lơ lớ của Huế và thấy rất thú vị. Về sau, tôi đã viết nhiều bài hát mang âm hưởng Huế như Về Miền Trung, nhiều đoản khúc như Ai vô xứ Huế thì vô, Nước non ngàn dặm ra đi trong Trường ca Con đường cái quan... Sau này, tôi soạn nhạc thì nhiều ca khúc của tôi chịu ảnh hưởng từ âm giai này.

 

Nhạc sĩ có “bóng hồng” nào ở Huế không?

 

Sau cách mạng tháng Tám, tôi lại đến Huế và gặp một người con gái đẹp ở Nam Giao. Từ mối tình này, tôi viết ca khúc Khối tình Trương Chi.

 

Vậy hẳn nhạc sĩ yêu Huế lắm?

 

Lúc còn trẻ, đến đây tôi thấy cái gì cũng đáng nhớ hết. Tôi yêu cảnh vật, con người nơi đây, yêu nhạc cổ truyền vẫn còn sống ở Huế. Tôi vẫn coi Huế là cái nôi của nhạc cổ truyền. Tôi có nhiều ca khúc sáng tác về Huế, như: Nước non ngàn dặm ra đi, Huế đa tình… Lần này, tôi rất hân hạnh khi được trở thành hội viên danh dự của Hội Âm nhạc Thừa Thiên Huế.

 

Xin cảm ơn nhạc sĩ về cuộc trò chuyện này!

 

Trang Hiền

 

  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 nâng chất lượng trường học từ điều kiện học tập của học sinh
Luật Thủ đô năm 2026: nâng chất lượng trường học từ điều kiện học tập của học sinh

Luật Thủ đô năm 2026 tạo cơ sở để Hà Nội chủ động quy định cơ chế phát triển các mô hình trường tiên tiến, hiện đại cùng những điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục. Việc cụ thể hóa các cơ chế cần hướng đến cải thiện hoạt động dạy học, để đầu tư cho nhà trường mang lại lợi ích thiết thực cho học sinh.

Luật Thủ đô năm 2026 phát huy vai trò người dân trong quản trị địa phương
Luật Thủ đô năm 2026: phát huy vai trò người dân trong quản trị địa phương

Chất lượng quản trị địa phương gắn liền với khả năng đáp ứng nhu cầu và huy động sự tham gia của người dân trong giải quyết các vấn đề của cộng đồng. Luật Thủ đô năm 2026 tạo cơ sở pháp lý để Hà Nội cụ thể hóa cơ chế phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng cao vai trò tự quản của thôn, tổ dân phố và tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền.

Luật Thủ đô năm 2026 mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội
Luật Thủ đô năm 2026: mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội

Già hóa dân số đặt Hà Nội trước nhu cầu ngày càng lớn về chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh và tổ chức dịch vụ cho người cao tuổi. Đồng thời, nhóm dân số này cũng tạo nên thị trường giàu tiềm năng và nguồn lực quý về tri thức, kinh nghiệm, năng lực lao động. Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ sở pháp lý để Thành phố phát triển kinh tế bạc, gắn đáp ứng nhu cầu với phát huy đóng góp của người cao tuổi. Để khai thác cơ hội đó, cần làm rõ các cơ chế của Luật và tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn.

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt

Xây dựng đường sắt đô thị cần nguồn vốn lớn, trong khi lợi ích của một tuyến metro không chỉ đến từ doanh thu bán vé. Nhà ga giúp việc đi lại thuận tiện hơn, tạo cơ hội phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và có thể làm tăng giá trị đất ở khu vực xung quanh. Làm thế nào để một phần giá trị do hạ tầng công cộng tạo ra trở thành nguồn lực phát triển tiếp hệ thống đường sắt?