Thứ Bảy, 28/05/2011 05:50

Bắt đầu từ một giai thoại

Một khu lăng mộ đã được triều Nguyễn xây dựng bề thế, tôn nghiêm ngay tại chính địa điểm xưa. Nó nằm ngay trên con đường từ Huế lên cầu Tuần, tọa lạc trên một đồi cao, lưng tựa núi, trước mặt có sông Hương, hai bên có núi chầu làm thế “tay ngai” (tả long hữu hổ). Khu vực tẩm (nơi chôn chiếc sọ của ngài Nguyễn Phúc Luân) được bao bọc bởi tường thành, quy mô hoành tráng với nhiều công trình nhưng phần lớn đã bị hủy hoại, chỉ còn lại khu vực chính, nơi có nấm mồ hình vuông, 3 tầng chôn sọ bậc tiền nhân Nguyễn Phúc Luân. Điều đáng nói là bên hông lăng mộ cổ kính kia có một ngôi miếu cổ, ẩn mình dưới mấy gốc đại thụ. Tương truyền, đó là miếu thờ ngư dân Nguyễn Ngọc Huyên được vua Gia Long phá lệ cho xây cất ngay trong khuôn viên của khu lăng mộ phụ thân ông, như biểu tượng cho nghĩa cử trung nghĩa của một kẻ hạ dân.
Huế nổi tiếng với bao lăng tẩm đền đài của một thời vua chúa. Lăng của thân phụ vua Gia Long không được nhắc đến trong hành trình của nhiều kẻ từ phương xa đến Huế khám phá chốn xưa. Vậy nhưng, trong tâm trí của bao người, số phận của những con người ở đây với những giai thoại của nó vẫn là một cái gì đó hấp dẫn và thu hút sự quan tâm của bao người. Lạ thay, như một sự sắp đặt của người xưa, nó nằm ngay cái vị thế qua về đều bắt gặp. Triều đình nhà Nguyễn đã đặt tên cho khu lăng mộ này là Cơ Thánh. Chữ “Cơ” được Quốc sử triều Nguyễn giải thích rằng, là nền tảng và “Thánh” là đạo đức, thánh thiện. Còn với dân gian thì đó “lăng sọ”, một cái tên gợi nên cảm giác chết chóc và ma mị, nhưng lại gần gũi, thân thương đến lạ lùng. Thế rồi, người đời như cố tình quên đi tên gọi thánh hiền để cứ nôm na trong câu chuyện hằng ngày về một lăng Sọ ở Huế.
Nằm ở ven đường, lăng Sọ giờ đây không phải là nơi được canh giữ để đón khách. Chỉ có dăm kẻ qua đường như tôi, vào một buổi sáng đông nắng ấm, nhớ lại huyền thoại xưa mang nhiều ý nghĩa, tò mò ghé lại như muốn trải nghiệm lại câu chuyện của hơn 200 năm về trước. Giữa vùng sông nước núi đồi hoang sơ, thiếu sự chăm chút của người đời, lăng Sọ càng trở nên hiu quạnh và bí hiểm như thân phận của kẻ nằm dưới mộ sâu kia. Có thể nói, sinh thời Nguyễn Phúc Luân là kẻ gặp nhiều bất hạnh. Ngôi Chúa sau khi Võ vương Nguyễn Phúc Khoát qua đời lẽ ra đã thuộc về ông. Thế nhưng, quyền thần bấy giờ là Trương Phúc Loan lộng quyền sửa đổi di chiếu đã giam Nguyễn Phúc Luân vào ngục và lập người em Nguyễn Phúc Thuần còn nhỏ tuổi lên ngôi để dễ bề thao túng. Nguyễn Phúc Luân đã chết vì lo buồn và bạo bệnh khi tuổi đời chỉ mới 33.
Cái buổi sáng tần ngần bên trong khu lăng Sọ, nghĩ đến câu chuyện xưa, tôi đã cảm thấy tiếc cho điểm đến của di tích Huế gần như bị bỏ quên. Có thể thân phận con người nằm dưới đáy mộ không có nhiều chiến công hiển hách, nhưng những câu chuyện xung quanh bàng bạc lại gợi cho bao người sự tò mò và trải nghiệm. Lăng Sọ không giống cái mô típ thường thấy của lăng tẩm đã tạo nên một nét Huế của một thời đế vương, nhưng là một sự bổ sung tuyệt vời, làm phong phú thêm gia tài văn hóa lịch sử vốn là niềm tự hào kia của cố đô. Và khéo khen thay người xưa đã tạo nên câu chuyện về chiếc sọ người và hình ảnh một con người làm nghề đánh cá bình thường ven sông trung nghĩa, để cho bao kẻ hậu thế đến thăm hôm nay có dịp ngẫm nghĩ và chiêm nghiệm lại những giá trị sâu xa của lịch sử và của đạo lý con người…
Đình Nam
  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai

Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.

Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung
Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung

Điều 21, Điều 28 và Điều 29 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn: cho phép hỗ trợ ngân sách giữa các xã, sử dụng ngân sách Thành phố để thực hiện dự án ngoài địa bàn và cùng các địa phương đầu tư dự án liên kết vùng. Đây không chỉ là sự mở rộng phạm vi sử dụng ngân sách, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới, chia sẻ nguồn lực, hài hòa lợi ích và cùng chịu trách nhiệm kiến tạo một không gian phát triển chung.

Hà Nội hoàn thành chỉ tiêu “Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83 ”
Hà Nội hoàn thành chỉ tiêu “Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83%”

Chỉ số Hài lòng năm 2023 của Hà Nội đạt 83,57%, xếp thứ 21/63 tỉnh/thành phố, tăng 3,41%, tăng tới 9 bậc so với năm trước và đứng thứ 2 trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương. Với kết quả này, Hà Nội đã hoàn thành chỉ tiêu đề ra là Chỉ số Hài lòng năm 2023 đạt trên 83%.

Làng nghề truyền thống trước xu hướng thương mại điện tử
Làng nghề truyền thống trước xu hướng thương mại điện tử

Trong xu thế hội nhập quốc tế, thương mại điện tử (TMĐT) đã và đang trở thành kênh quảng bá mang lại hiệu quả cao, không chỉ đối với thị trường trong nước, mà còn có cơ hội lan tỏa ra thị trường thế giới. Tuy nhiên, tiềm năng từ ứng dụng TMĐT vào sản xuất, kinh doanh tại các làng nghề trên địa bàn Thành phố vẫn là một vấn đề cần quan tâm nghiên cứu để có hướng đi thích hợp.