Thứ Tư, 18/02/2009 04:37

Tên đường phố Huế

23 tháng 8 là một con đường đặc biệt ở Huế. Con đường dài đến 351 mét, đi qua trước mặt Ngọ Môn và không có số nhà này, hình thành từ đầu thế kỷ 19 cùng với thời gian xây dựng Kinh thành Huế có tên gọi rất sớm. Trước năm 1945 là đường Ngọ Môn. Trước năm 1976 là đường Độc Lập. Từ tháng 1-1977 là đường 23 tháng 8.
Trong suy nghĩ của tôi, 23 tháng 8 là một trong số con đường đẹp nhất ở Huế. Cũng khéo khen thay ai đó đã có đề xuất hay khi đặt tên cho con đường rợp bóng cây xanh kia tên gọi 23 tháng 8, ngày tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám nổi lên giành chính quyền thắng lợi ở Kinh đô Huế, đánh dấu sự cáo chung vĩnh viễn của chế độ quân chủ Việt Nam tồn tại suốt cả ngàn năm. Để tôi, kẻ hậu sinh, mỗi lần đi qua đường 23 tháng 8, lại cứ bồi hồi liên tưởng đến thời khắc lịch sử của Huế và của đất nước mà mình được học trong sách sử, cứ mường tượng khôn nguôi không khí cờ xí rợp trời trong buổi lễ thoái vị của vua Bảo Đại với câu nói nhớ đời “Thà làm dân một nước độc lập, còn hơn làm vua một nước nô lệ”.
Ở Huế có Kim Long từng nổi tiếng với những phủ đệ, với nhà vườn và cây xanh và cả với gái đẹp. Gần đây, Kim Long tạo ấn tượng mạnh với khách phương xa bởi những tên gọi của những con đường mang tên những con người và sự nghiệp gắn liền với hành trình mở cõi của dân tộc mà tiêu biểu là các vị chúa Nguyễn như Nguyễn Hoàng, Nguyễn Phúc Nguyên, Nguyễn Phúc Lan, Nguyễn Phúc Tần, Nguyễn Phúc Thái… Trong số họ, cái tên ấn tượng, đáng nhớ nhất là Nguyễn Phúc Lan, còn được gọi là chúa Thượng, người đã có công cho dời dinh phủ cung thất từ làng Phước Yên, huyện Quảng Điền vào làng Kim Long vào năm 1636 (mở đầu cho việc định đất Kinh đô Huế sau này). Đến với Kim Long và Hương Long, đi trên những con đường mang tên những nhân vật lịch sử kia, tôi đã có một cảm giác rất lạ, như được trở về với quá khứ đẹp của vùng đất là thủ phủ một thời của xứ Đàng Trong.
Cách nay không lâu, Nhà nghiên cứu Dương Phước Thu đã cho ra mắt cuốn sách “Huế, tên đường phố xưa và nay”. Trong công trình dày đến 500 trang sách của mình, Dương Phước Thu đã làm công việc giới thiệu những kiến thức cần thiết về 212 con đường ở Huế (thời điểm xuất bản) và không quên chuyển đến bạn đọc những thông tin về tiểu sử danh nhân (hoặc địa danh, sự kiện mà con đường mang tên). Cuốn sách “Huế, tên đường phố xưa và nay” đã được xem là một cẩm nang du lịch Huế, đồng thời có giá trị như một cuốn sách lịch sử Việt Nam rút gọn.
Huế tạo được ấn tượng biểu trưng cho riêng mình bởi cảnh quan, bởi truyền thống và bề dày văn hóa vốn có của mình. Và tôi cũng đang nghĩ đến ấn tượng đẹp đến từ Huế qua tên gọi của những con đường. Lịch sử sẽ được nhắc nhở, lưu dấu, in sâu trong tâm tưởng của bao thế hệ, khơi dậy ở mỗi người sự tìm tòi, muốn được hiểu biết và khát khao khám phá về những địa danh hay những nhân vật lịch sử bắt đầu từ tên gọi của những con đường phố, như 23 tháng 8 ngay tại khu Đại Nội hay tên gọi của những vị chúa Nguyễn ở Kim Long… 

Đan Duy

  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội
Luật Thủ đô năm 2026: mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội

Già hóa dân số đặt Hà Nội trước nhu cầu ngày càng lớn về chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh và tổ chức dịch vụ cho người cao tuổi. Đồng thời, nhóm dân số này cũng tạo nên thị trường giàu tiềm năng và nguồn lực quý về tri thức, kinh nghiệm, năng lực lao động. Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ sở pháp lý để Thành phố phát triển kinh tế bạc, gắn đáp ứng nhu cầu với phát huy đóng góp của người cao tuổi. Để khai thác cơ hội đó, cần làm rõ các cơ chế của Luật và tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn.

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt

Xây dựng đường sắt đô thị cần nguồn vốn lớn, trong khi lợi ích của một tuyến metro không chỉ đến từ doanh thu bán vé. Nhà ga giúp việc đi lại thuận tiện hơn, tạo cơ hội phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và có thể làm tăng giá trị đất ở khu vực xung quanh. Làm thế nào để một phần giá trị do hạ tầng công cộng tạo ra trở thành nguồn lực phát triển tiếp hệ thống đường sắt?

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai

Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.

Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung
Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung

Điều 21, Điều 28 và Điều 29 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn: cho phép hỗ trợ ngân sách giữa các xã, sử dụng ngân sách Thành phố để thực hiện dự án ngoài địa bàn và cùng các địa phương đầu tư dự án liên kết vùng. Đây không chỉ là sự mở rộng phạm vi sử dụng ngân sách, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới, chia sẻ nguồn lực, hài hòa lợi ích và cùng chịu trách nhiệm kiến tạo một không gian phát triển chung.