Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 là việc cụ thể hóa hệ thống quy hoạch quốc gia trên địa bàn Thủ đô về tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, hệ thống đô thị, các điểm dân cư nông thôn, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, sử dụng đất, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Hoàng đế Lý Thái Tổ là người đầu tiên, vào đầu năm 1010, trong “Chiếu dời đô”, nêu ra nguyên lý cho việc thiết lập Thành phố Thủ đô Hà Nội ở thời nhà Lý - khi đó gọi là Kinh đô Thăng Long bằng câu văn Hán ngữ: “Tiện giang sơn hướng bội chi nghi” (Tiện hình thế hướng (mặt) ra sông, tựa (lưng) vào núi).