Tại điểm a khoản 1 Điều 15 Luật Thủ đô năm 2026, Hội đồng nhân dân Thành phố quy định chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao của Thủ đô; đồng thời hỗ trợ cá nhân, tổ chức cải tạo, bảo vệ khu vực có giá trị văn hóa, lịch sử và công trình kiến trúc có giá trị.

Luật Thủ đô năm 2026 đã thiết lập nhiều cơ chế đặc thù nhằm tạo lập môi trường thể chế thuận lợi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nền tảng để Hà Nội phát huy vai trò tiên phong trong giai đoạn mới.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo UBND Thành phố về việc giao Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chủ trì, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài chính và các cơ quan, đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu UBND Thành phố trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết của HĐND Thành phố theo hướng khoán chi đến sản phẩm cuối cùng, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội đã phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, xây dựng Nghị quyết của HĐND Thành phố sửa đổi, bổ sung một số điều của Phụ lục số 01 ban hành kèm theo Nghị quyết số 10/2019/NQ HĐND ngày 04/12/2019 của HĐND Thành phố.

Việc Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế nhằm tạo cơ sở pháp lý cho xây dựng và phát triển Hà Nội trong giai đoạn mới. Với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù về phân quyền, quản trị đô thị, huy động nguồn lực và phát triển khoa học công nghệ, Luật Thủ đô năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển mới cho Thủ đô. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, quá trình tổ chức triển khai Luật cũng đặt ra nhiều yêu cầu và thách thức cần được nhận diện đầy đủ để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

Chiều 23/4/2026, Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội khoá XVI thông qua, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 đã giao cho chính quyền thành phố Hà Nội 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội

Sáng 15/4/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XVI tiếp tục phiên họp thứ nhất, cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) do Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định chủ trì.

Chiều ngày 08/4/2026, phát biểu tại phiên thảo luận ở tổ của Quốc hội khoá XVI về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (Đoàn thành phố Hà Nội) nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không chỉ đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà đây là cơ hội thực chất, bước đi chiến lược nhằm kiến tạo mô hình phát triển mới cho Thủ đô.

Chính phủ đã trình Quốc hội về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) và dự kiến được Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua ngay tại Kỳ họp thứ Nhất từ ngày 05-25/4/2026. Khi được thông qua, Luật có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, trong đó một số quy định về thẩm quyền của HĐND thành phố Hà Nội có thể được áp dụng từ ngày 01/6/2026.

Ngày 26/12/2025, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội đã phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tổ chức Khóa bồi dưỡng “Nâng cao nhận thức và năng lực quản lý thị trường các-bon" cho các sở, ban, ngành và đơn vị trực thuộc thành phố Hà Nội”.

Sáng ngày 17/10/2025, Trung tâm Thông tin - Đào tạo thuộc Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội tổ chức Tọa đàm khoa học “Phát triển Thủ đô văn minh, bền vững trong kỷ nguyên mới” nhằm tạo diễn đàn học thuật để các nhà khoa học chia sẻ góc nhìn về cơ hội và thách thức đối với Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình.