Thứ Hai, 17/06/2013 18:13

Chuẩn nghèo không chỉ dựa vào thu nhập

Giảm nghèo đa chiều, thu nhập không còn là yếu tố duy nhất. Không được khám chữa bệnh, không được đến trường, không được tiếp cận thông tin... cũng bị xem là nghèo.

Hỗ trợ đồng bào A Lưới bò giống để thoát nghèo

Bắt đầu từ năm 2015, cách tính hộ nghèo đơn chiều dựa trên thu nhập thuần tuý sẽ dần được chuyển sang phương pháp tính đa chiều. Ở khu vực nông thôn, mức thu nhập của chuẩn nghèo mới là 700.000 đồng/người/tháng; ở khu vực thành thị 900.000 đồng/người/tháng. Hộ cận nghèo ở nông thôn là 1 triệu đồng và cận nghèo ở thành thị là 1,3 triệu đồng. Tuy nhiên, chuẩn nghèo không chỉ dựa theo thu nhập mà sẽ xem xét dựa trên 5 chiều, gồm: y tế, giáo dục, điều kiện sống, tiếp cận thông tin, bảo hiểm và trợ giúp xã hội.

Theo khảo sát sơ bộ, nếu áp dụng theo chuẩn nghèo đa chiều, số hộ nghèo ở Thừa Thiên Huế sẽ tăng từ 2,5 đến 2,7 lần so với năm 2015, nghĩa là tăng từ 4,5 % lên trên 13%. Riêng đối với 2 huyện miền núi Nam Đông và A Lưới, tỷ lệ hộ nghèo cao. Bởi lẽ, họ có khả năng thiếu hụt về giáo dục khi con cái không được đến trường. Khả năng thiếu hụt về y tế vì những hộ nghèo trước đây được cấp thẻ BHYT bằng ngân sách sẽ không được tính. Nước sạch, nhà vệ sinh, sử dụng dịch vụ viễn thông, tài sản phục vụ tiếp cận thông tin… là thiếu hụt phổ biến đối với đồng bào dân tộc. Theo cách tính này, một hộ gia đình được coi là hộ nghèo đa chiều nghiêm trọng nếu thiếu từ 1/2 tổng số nhu cầu cơ bản trở lên. Nếu hộ gia đình thiếu từ 1/3 đến 1/2 tổng số nhu cầu cơ bản sẽ là hộ nghèo đa chiều. Một hộ gia đình được coi là hộ cận nghèo đa chiều nếu hộ gia đình thiếu từ 1/5 đến 1/3 tổng số nhu cầu cơ bản. 

Học sinh được đến trường là một trong những tiêu chí thoát nghèo

 
Nhà chị Hồ Thị Mai ở thôn A Ngo (A Lưới) là một trong những hộ nghèo theo phương pháp tính đa chiều. Chị mới thoát nghèo được hai năm nay khi có mô hình giảm nghèo bền vững. Tuy nhiên, gia đình chị lại không đáp ứng được các chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt những dịch vụ xã hội cơ bản, như bảo hiểm y tế; trình độ giáo dục của người lớn; tình trạng đi học của trẻ em; chất lượng nhà ở… nên trở thành hộ nghèo đa chiều. Thực tế đo lường cho thấy, có những hộ nhìn bề ngoài có vẻ khá giả nhưng nếu đo lường 5 dịch vụ cơ bản, thì lại rơi vào hộ nghèo, hoặc có hộ dù nuôi tới 3 con học đại học, con cái tham gia bảo hiểm y tế... rõ ràng đạt chỉ tiêu giáo dục nhưng lại vẫn nghèo về thu nhập.
Ở các vùng ven biển, người dân làm nghề đánh bắt, buôn bán… có cuộc sống khá ổn định. Tuy nhiên, họ lại không quan tâm đến chuyện học của con, khi nào đau thì đi bệnh viện chứ không mua thẻ bảo hiểm y tế. Nhà ở thì rất nhỏ dẫu có người có tiền gởi ngân hàng. Dựa vào tài sản đang có và mức độ thiếu hụt theo phương pháp tiếp cận 5 chiều, sẽ có nhiều gia đình trở thành hộ nghèo. Gia đình ông Trần Văn Thành (Phú Vang) trước kia không thuộc diện hộ nghèo nhưng sau khi điều tra, gia đình ông trở thành hộ cận nghèo. Ông Thành cho biết: “Chiếu theo tiêu chí thu nhập thì chúng tôi vẫn vượt qua ngưỡng hộ nghèo. Tuy nhiên, theo quy định mới về chuẩn nghèo đa chiều, gia đình tôi lại thuộc diện hộ nghèo vì nhà ở không bảo đảm, vợ chồng lại không có bảo hiểm y tế, tiêu chí nhà vệ sinh không đạt…”.
Tiêu chí mới đã thực chất hơn. “Quá trình điều tra dễ dàng hơn trước bởi ngoài thu nhập, có những tiêu chí cụ thể “mắt thấy” như việc người dân tham gia giáo dục, bảo hiểm, nhà ở hợp vệ sinh… Trước phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều, nhiều địa phương cho rằng nghèo đa chiều được đo lường sẽ cho thấy sự thiếu hụt chung của từng cộng đồng, khu vực, theo đó các nhà hoạch định chính sách có thể thiết lập thứ tự ưu tiên trong việc đầu tư cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục…Thông tin về tình trạng nghèo đa chiều cũng giúp theo dõi tiến trình giảm nghèo và đánh giá tác động của các chính sách giảm nghèo và phát triển xã hội qua thời gian giữa các vùng, các nhóm dân cư để điều chỉnh cho phù hợp.
Phương pháp điều tra này đưa ra các giải pháp nhằm hỗ trợ tạo sinh kế, tăng thu nhập, nâng cao hơn nữa khả năng tiếp cận của người dân về các dịch vụ xã hội cơ bản về y tế, giáo dục, nước sạch, vệ sinh môi trường và thông tin. Đồng thời, phân loại đối tượng hộ nghèo và nhận diện hộ nghèo toàn diện hơn để có các giải pháp hỗ trợ phù hợp. 
  Ý kiến bình luận

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Luật Thủ đô năm 2026 mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội
Luật Thủ đô năm 2026: mở dư địa phát triển kinh tế bạc ở Hà Nội

Già hóa dân số đặt Hà Nội trước nhu cầu ngày càng lớn về chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an sinh và tổ chức dịch vụ cho người cao tuổi. Đồng thời, nhóm dân số này cũng tạo nên thị trường giàu tiềm năng và nguồn lực quý về tri thức, kinh nghiệm, năng lực lao động. Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ sở pháp lý để Thành phố phát triển kinh tế bạc, gắn đáp ứng nhu cầu với phát huy đóng góp của người cao tuổi. Để khai thác cơ hội đó, cần làm rõ các cơ chế của Luật và tổ chức thực hiện phù hợp với thực tiễn.

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế khai thác giá trị đất quanh ga metro để phát triển đường sắt

Xây dựng đường sắt đô thị cần nguồn vốn lớn, trong khi lợi ích của một tuyến metro không chỉ đến từ doanh thu bán vé. Nhà ga giúp việc đi lại thuận tiện hơn, tạo cơ hội phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và có thể làm tăng giá trị đất ở khu vực xung quanh. Làm thế nào để một phần giá trị do hạ tầng công cộng tạo ra trở thành nguồn lực phát triển tiếp hệ thống đường sắt?

Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai
Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ chế đặc biệt xử lý các dự án chậm triển khai

Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.

Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung
Hà Nội chủ động chia sẻ nguồn lực, kiến tạo không gian phát triển chung

Điều 21, Điều 28 và Điều 29 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 đã mở ra cơ chế linh hoạt hơn: cho phép hỗ trợ ngân sách giữa các xã, sử dụng ngân sách Thành phố để thực hiện dự án ngoài địa bàn và cùng các địa phương đầu tư dự án liên kết vùng. Đây không chỉ là sự mở rộng phạm vi sử dụng ngân sách, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới, chia sẻ nguồn lực, hài hòa lợi ích và cùng chịu trách nhiệm kiến tạo một không gian phát triển chung.