Các diễn giả đã tập trung trao đổi về các nội dung: Vai trò của khối doanh nghiệp FDI tới mục tiêu tăng trưởng xanh của Việt Nam; kế hoạch hành động của ngành nông nghiệp để đóng góp vào mục tiêu chung của Chính phủ về tăng trưởng xanh; kinh nghiệm của các nước về tăng trưởng xanh và đánh giá về các chính sách tăng trưởng xanh của Việt Nam; các chính sách của Việt Nam để thu hút đầu tư theo hướng phát triển bền vững, thân thiên môi trường, giảm phát thải; những thời cơ, thách thức đối với doanh nghiệp trước xu thế tiêu dùng xanh; Chính phủ sẽ có những cơ chế như thế nào để khuyến khích doanh nghiệp FDI tiếp tục đầu tư vào các sáng kiến về bền vững tại Việt Nam; Chính phủ Việt Nam cần có những ưu tiên gì để có thể hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng xanh và cộng đồng doanh nghiệp cần có những chuyển đổi để nắm bắt cơ hội cũng như đóng góp cho tăng trưởng xanh của quốc gia…

Doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước đầu tư khoảng 9 tỷ USD trong các lĩnh vực liên quan

đến tăng trưởng xanh, ảnh kinhtedothi.vn

Các chuyên gia tham dự tọa đàm đều chung quan điểm, trước những yêu cầu phát triển mới, Việt Nam đã thể hiện quyết tâm thúc đẩy “xanh hóa” nền kinh tế. Tại COP26, Việt Nam đã đưa ra cam kết đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Để đạt được các mục tiêu này, đòi hỏi sự vào cuộc của các thành phần kinh tế, trong đó, đóng góp của các doanh nghiệp FDI là vô cùng quan trọng. Tăng trưởng xanh, phát triển bền vững là yêu cầu tất yếu, không thể thiếu và là xu thế chung mà tất cả mọi quốc gia trên thế giới đều mong muốn đạt tới. Nhận thức rõ điều này, Thủ tướng Chính phủ đã có những cam kết mạnh mẽ tại COP26 khẳng định mong muốn của Việt Nam đạt được sự thịnh vượng về kinh tế, bền vững về môi trường và công bằng về xã hội. Việt Nam cố gắng triển khai tốt mục tiêu về tăng trưởng xanh không chỉ để đóng góp cho vấn đề chung của toàn cầu mà còn tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò là một thành viên có trách nhiệm đối với những vấn đề của toàn cầu. Đồng thời Việt Nam nỗ lực là một trong những quốc gia tiên phong đi đầu trong khu vực trong việc thực hiện xu thế này, bắt kịp xu thế của thế giới.

Ông Nguyễn Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, với vai trò là cơ quan đầu mối triển khai thực hiện Chiến lược tăng trưởng xanh, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, xây dựng kế hoạch hành động để thực hiện Chiến lược; đồng thời có những hướng dẫn các Bộ, ngành, địa phương đưa những nội dung liên quan đến tăng trưởng xanh vào các quy hoạch, các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Theo tính toán của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, khu vực doanh nghiệp bao gồm doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, đã đầu tư khoảng 9 tỷ USD trong các lĩnh vực liên quan đến tăng trưởng xanh, phát triển xanh như là năng lượng tái tạo, hay là đầu tư các trang thiết bị phục vụ cho kinh tế xanh. Con số này chiếm khoảng 2% GDP và bình quân tăng trưởng trong suốt 2 năm vừa qua đạt khá cao, từ 10-13%. Như nhận định của Nguyễn Anh Tuấn, đây là một trong những tín hiệu tươi sáng. Nếu trước đây, các doanh nghiệp thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh gặp rất nhiều khó khăn, thách thức thì bây giờ đã biến khó khăn, thách thức thành lợi thế cạnh tranh, góp phần nâng cao hơn nữa hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư. Đồng thời đóng góp nhiều hơn nữa cho xã hội, bảo vệ môi trường, sử dụng một cách có hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên có hạn. Quan trọng nhất là thay đổi nhận thức, tư duy trong việc cần phải thực hiện phát triển xanh, đầu tư xanh, ứng với một nền kinh tế xanh, xã hội xanh.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Đào Thế Anh - Phó Viện trưởng Viện Khoa học nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, để cụ thể hóa các nhiệm vụ Chính phủ giao, đầu năm 2022, ngành nông nghiệp đã ban hành kế hoạch hành động tăng trưởng xanh. “Trong kế hoạch tăng trưởng xanh của ngành nông nghiệp, chúng tôi nhận thức nông nghiệp trong thời gian qua có nhiều thành tựu về tăng trưởng xuất khẩu, nhưng cũng sử dụng các nguồn tài nguyên về đất và ô nhiễm về tài nguyên đất, nước, đa dạng sinh học, ảnh hưởng đến độ che phủ rừng. Vì thế, quyết tâm trong 10 năm tới là vẫn đảm bảo tốc độ tăng trưởng của ngành khoảng 2,5-3% hằng năm để đóng góp vào tăng trưởng chung của nền kinh tế quốc dân; đồng thời ngành nông nghiệp cũng đã thực hiện cam kết của mình, hiện nay phát thải của nông nghiệp khoảng 30%, tương đối cao, trong khi tiềm năng của ngành giảm tốt. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng có cam kết đến năm 2030 giảm 10% phát thải khí nhà kính từ nông nghiệp. Đến 2050, thực hiện đúng cam kết của Chính phủ là “Net Zero” phát thải trong nông nghiệp”, ông Đào Thế Anh nhấn mạnh.

Ông Nguyễn Văn Toàn - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, lại đề cập đến hướng phát triển hiện nay trên thế giới là các nước đòi hỏi về ESG (Environment, Social, Governance) - các yếu tố liên quan đến phát triển bền vững và ảnh hưởng của doanh nghiệp đến cộng đồng, kể cả đối với các mặt hàng nhập khẩu vào nước họ. “Hiện nay, các quốc gia đã xây dựng Chiến lược phát triển xanh thường đều đạt được những thành công. Mỗi quốc gia có điều kiện, hoàn cảnh khác nhau, nên từ kinh nghiệm của các nước, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các Bộ đã nghiên cứu, học hỏi rất nhiều và đã thực hiện các việc đó. Việt Nam còn khoảng cách rất xa giữa quyết tâm và thực hiện. Hiện nay, Nhà nước đã đặt ra quyết tâm về tăng trưởng xanh, nhưng các bước thực hiện chưa cụ thể để đạt được những mục tiêu ngắn hạn, cũng như mục tiêu dài hạn. Do đó, cần phải xây dựng lộ trình cụ thể và phải đạt được lộ trình đó thì mới có thể giải quyết được” - ông Toàn bày tỏ.

 Ông Chris Hogg - Phó Chủ tịch, Giám đốc Bền vững và Truyền thông khu vực châu Á, châu Đại Dương và châu Phi, Tập đoàn Nestlé (doanh nghiệp thực phẩm và đồ uống hàng đầu trên thế giới, đã đi tiên phong trong các hoạt động tạo giá trị chung cũng như phát triển bền vững) cũng đồng tình với Chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam. Ông cho biết, thế giới đã và đang gặp những tình huống khẩn cấp về mặt khí hậu. Xu thế tăng trưởng xanh trở thành lựa chọn tất yếu và là mục tiêu mà mọi quốc gia đang hướng tới. Đây là cách tiếp cận mới trong tăng trưởng kinh tế, hướng tới sự phát triển hài hòa kinh tế - xã hội với phục hồi và bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên. Do đó, trong toàn bộ quy trình sản xuất, Tập đoàn Nestlé khuyến khích áp dụng những công nghệ về nông nghiệp tái sinh và có những giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu, giảm thiểu phát thải carbon cũng như quá trình hấp thụ của khí quyển để tăng cường chất lượng của đất. Từ đó thúc đẩy tính bền vững trong toàn bộ quá trình sản xuất, trong quá trình tăng năng suất lao động và có những ưu tiên đối với vấn đề về sức khỏe, giúp cho nhà nông có thể tăng được năng suất, hiệu quả của họ, nhưng đồng thời vẫn giảm thiểu sử dụng hóa chất trong sản xuất...

Điều không thể phủ nhận trong hành trình đi tới mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển xanh là cần tạo điều kiện hơn nữa cho các doanh nghiệp FDI trong đầu tư tăng trưởng xanh. Đúng như ông Nguyễn Anh Tuấn chia sẻ, để có thể khuyến khích doanh nghiệp tiếp tục thực hiện những sáng kiến và tăng trưởng xanh, điều này đòi hỏi phải có sự chung tay của toàn bộ chủ thể trong quá trình thực hiện. Thứ nhất, Chính phủ sẽ tiếp tục mục tiêu không ngừng hoàn thiện hơn nữa môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi tối đa, minh bạch tối đa để hỗ trợ các nhà đầu tư, cộng đồng doanh nghiệp triển khai các hoạt động sản xuất kinh doanh thực sự hiệu quả, trong đó có những hoạt động về đầu tư xanh như phục vụ cho phát triển kinh tế xanh. Thứ hai, nghiên cứu những chính sách để hỗ trợ cho doanh nghiệp một cách thích đáng, đúng, thực chất đối với những vấn đề doanh nghiệp cần, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi cách thức hoạt động sản xuất kinh doanh của mình theo hướng xanh. Việc đưa ra những cơ chế hỗ trợ ưu đãi mới, khai thác những lợi thế cạnh tranh mới thay vì thuế cũng chính là một trong những giải pháp để hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp trong việc chuyển đổi cách thức đầu tư kinh doanh theo hướng xanh hóa. Thứ ba, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận những thị trường có tiềm năng, như thị trường năng lượng, công nghệ thông tin… Tất cả điều này sẽ làm cho nền kinh tế phát triển một cách bền vững và bao trùm. Đồng thời, để hỗ trợ cho các doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư  cũng sẽ cùng Bộ Tài chính nghiên cứu những cơ chế, chính sách để giúp các doanh nghiệp có thể tiếp cận các nguồn tài chính xanh, như tín dụng xanh, trái phiếu xanh./.