Mấy bông phượng nở chúm chím ở góc sân trường, lẻ loi trong vô vàn màu sắc của đất trời. Hè chừng đến, cây dại thi nhau mọc đầy, trổ hoa nhiều hơn dọc những con đường vắng, bên mảnh đất trống và nở đầy trên bờ thành cổ kính. Lân la, cây bò trên đống gạch cũ, nhuộm lên tấm lưu li vàng vàng màu hoa dại. 

Mối tình đầu khác thường của một thiếu nữ Pháp 15 tuổi và người đàn ông Trung Hoa giàu có được nữ văn sĩ Marguerite Duras miêu tả đầy lôi cuốn trong “Người tình”. Đó không chỉ là sự lôi cuốn về những cảnh nồng nàn tinh tế mà còn là sự lôi cuốn về một chuyện tình vừa đẹp đẽ vừa ám ảnh.

(Đọc tập “Chuyện Huế” của Hồ Đăng Thanh Ngọc - NXB Thuận Hóa 2008) Tôi thường có thói quen - do thì giờ có hạn là chủ yếu - năm sau đọc sách của bạn bè xuất bản năm trước. Gần đây, tôi mới có dịp đọc lại Chuyện Huế - xuất bản năm 2008, tập bút ký của Hồ Đăng Thanh Ngọc - một nhà văn trẻ của Hội Nhà văn Thừa Thiên Huế, hiện là Phó Tổng biên tập Phụ trách Tạp chí Sông Hương, nơi tôi đã từng ngồi đó khá nhiều năm, gần ba nhiệm kỳ.

Dường như xứ Huế là cuộc đất thiên định từ xa xưa đã sớm mang nặng duyên phận với Phật giáo, để rồi tiền nhân đến đây khai sơn mở cảnh lập nên những ngôi cổ tự cùng những tiếng chuông đồng ngân vọng nhạc thiền siêu niệm.

Có lẽ rồi em sẽ ra đi/ Vâng, sẽ thế dẫu anh vừa kịp tới/ Biển bây giờ thêm một người chờ đợi/ Thêm một người ngồi gọi lá rưng rưng… 

Lần lữa mấy bận rồi sau cùng, đoàn “Nhớ Huế”đã về quê nhà giữa những ngày thu tuyệt vời. Trong đoàn còn có ba người nữ cùng mang tên “Anh”- thành viên của Nhớ Huế: Tôn Nữ Trâm Anh, Hồ Thị Hoàng Anh và Hồ Đắc Thiếu Anh. 

Từ trung tâm TP Huế xuống Vỹ Dạ chỉ dăm phút chạy xe. Qua Đập Đá là bắt đầu nhận diện ra dấu chân của Hàn thi sĩ trong những khu vườn xanh mướt màu ngọc. Dĩ nhiên đó là thôn Vỹ xưa lắm, còn nay phường Vỹ Dạ rộng lớn gấp nhiều lần, và khó ai còn tìm ra vườn ai với khuôn mặt chữ điền khiến văn đàn tốn quá nhiều giấy mực hay một mảnh vườn tương tự để mà đón nắng.

Đọc những trang thơ VIẾT DƯỚI BÓNG QUÊ NHÀ như đang nghe thầm thì bên tai một câu chuyện dài với từng chương, từng hồi: Trên sân ga, Ánh sáng nhỏ từ căn gác nhỏ, Đến và đi, Một chuyến xe đêm, Quán bên đường, Nơi đến…

Kusmiyali đứng bất động hồi lâu bên cửa sổ, hai bàn tay áp vào tấm kính trong suốt, nhìn trời đăm đăm. Trận mưa chiều vừa tạnh, trời quang hẳn, có thể nhìn thấy bãi cỏ công viên dưới kia đẫm nước mưa mát rượi, bù lại những ngày nắng oải khô hanh vừa qua.

“Lời của Lá” là tập thơ mới của nhà thơ Lê Viết Xuân, do NXB Thuận Hóa ấn hành tháng 9.2009. Bìa sách trang nhã, đẹp khiến chúng ta có cảm giác mình đang cầm trên tay một chiếc lá thơ xanh.

Những hạt sương ban mai như biểu trưng cho sự trong trắng, thanh khiết, mong manh. Tiếc thay sự tồn tại của hạt sương thật ngắn ngủi.

Giữa chói gắt, bằng lăng cứ mỏng manh mà tím. Giữa âm ỉ nóng, bằng lăng vẫn cứ dịu dàng mà tím. Nói một cách khác đi, bằng lăng làm dịu lòng người bởi vẻ nhu mì thuần hậu. Có lẽ cũng vì thế mà bất cứ khi nào vào mùa cho hoa, bằng lăng lại làm lòng người chùng xuống…

  Cũng không nhiều những lần buông xả mọi lo toan cuộc sống để dọn sạch một khoảng trong tâm hồn tôi kỳ khô cạn, chợt nhiên hiện về khung cảnh làng quê yên ả ngỡ sắp là một vệt nhớ mong manh.  

Không máy móc cho rằng một tác phẩm nào đó ra đời trong năm 2010 là để đón chào sự kiện 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, nhưng nếu xếp tập tiểu luận Hướng nào Hà nội cũng sông(*) của Hồ Anh Thái vào chương trình mừng đại lễ thì đấy là một tác phẩm rất đáng đọc để ngẫm về tính cách và lối sống con người Hà thành xưa nay, từ đấy mà suy rộng ra cho cả cộng đồng.   (*) Tập tiểu luận của Hồ Anh Thái, Phương Nam Book và NXB Văn Nghệ.

(Đọc Ai đã đặt tên cho dòng sông của Hoàng Phủ Ngọc Tường - Nxb Hội Nhà văn 2010). Nếu ai đó hỏi, sự nghiệp văn chương của Hoàng Phủ Ngọc Tường rút cuộc là gì? thì câu trả lời: bút ký. Bút ký Hoàng Phủ là những giọt mưa dầm được lọc qua vỏ trái đất, bốc hơi và ngưng tụ thành sương, âm ỉ thấm cả vào lòng đá núi.