Yêu cầu phát triển Thủ đô đặt ra nhu cầu đổi mới phương thức quản trị, huy động nguồn lực và giải quyết những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Luật Thủ đô năm 2026 mở cơ sở pháp lý để Hà Nội chủ động thí điểm cơ chế, chính sách phù hợp với đặc điểm và yêu cầu phát triển của Thành phố. Để phát huy cơ chế này, việc thí điểm cần xuất phát từ vấn đề thực tiễn, gắn quyền chủ động với trách nhiệm giải trình, kiểm soát rủi ro và đánh giá kết quả. Hiệu quả giải quyết vấn đề và mức độ cải thiện chất lượng sống của người dân cần trở thành thước đo xuyên suốt.

Xây dựng đường sắt đô thị cần nguồn vốn lớn, trong khi lợi ích của một tuyến metro không chỉ đến từ doanh thu bán vé. Nhà ga giúp việc đi lại thuận tiện hơn, tạo cơ hội phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và có thể làm tăng giá trị đất ở khu vực xung quanh. Làm thế nào để một phần giá trị do hạ tầng công cộng tạo ra trở thành nguồn lực phát triển tiếp hệ thống đường sắt?

Thành phố Hà Nội đã và đang dành nguồn lực để đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đô thị. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu các giải pháp, hoàn thiện cơ chế, chính sách; tìm hiểu, học tập kinh nghiệm, phương thức mới, đột phá trong huy động nguồn lực; đa dạng hoá nguồn vốn, các hình thức, phương thức đầu tư để đảm bảo việc thực hiện đúng, kịp thời theo chủ trương Bộ Chính trị đề ra tại Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/02/2023 về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Giai đoạn 2011-2020, kinh tế Thủ đô duy trì tăng trưởng khá, đạt bình quân 6,83%/năm; GRDP/người năm 2020 đạt 5.325 USD, gấp 2,3 lần năm 2010. Quy mô, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện. Mặc dù giai đoạn 2020 - 2021, ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 tác động khá lớn đến tình hình kinh tế, khiến mức tăng trưởng bình quân của cả giai đoạn giảm, song kinh tế đã hồi phục và có nhiều dấu hiệu tăng trưởng tích cực trở lại vào năm 2022, năm 2023

Ngày 12/02/2024 (mùng 3 Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024), Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng Đoàn công tác của Chính phủ đã đến thăm, chúc Tết các đơn vị tại công trường thi công Dự án xây dựng tuyến đường sắt đô thị thí điểm thành phố Hà Nội, đoạn Nhổn - ga Hà Nội và một số đơn vị trực Tết đảm bảo vệ sinh môi trường, cấp nước trên địa bàn Thủ đô.

Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là một trong 3 nhiệm vụ lớn được Thành phố Hà Nội quyết tâm thực hiện cùng lúc (cùng với Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 và Luật Thủ đô (sửa đổi)) nhằm hoạch định sự phát triển của Thủ đô Hà Nội trong tương lai gần (năm 2030) và tầm nhìn xa 2 thập kỷ.