Là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm không khí, nguồn nước và rác thải do quá trình đô thị hóa nhanh. Thực tiễn đó đòi hỏi những giải pháp mạnh mẽ nhằm bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Luật Thủ đô 2026 đã thể hiện tư duy phát triển mới khi đặt bảo vệ môi trường là một trụ cột của phát triển bền vững, tạo nền tảng pháp lý để xây dựng Thủ đô xanh, văn minh và đáng sống.

Luật Thủ đô năm 2026 đã bổ sung nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao chất lượng an sinh xã hội, trong đó nổi bật là chính sách hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế, thể hiện rõ tinh thần phát triển vì con người và lấy người dân làm trung tâm.

Chiều ngày 08/4/2026, phát biểu tại phiên thảo luận ở tổ của Quốc hội khoá XVI về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (Đoàn thành phố Hà Nội) nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không chỉ đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà đây là cơ hội thực chất, bước đi chiến lược nhằm kiến tạo mô hình phát triển mới cho Thủ đô.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế là nội dung lớn, chính thức được đề ra từ Đại hội XI của Đảng. Tại Đại hội XIII, Đảng tiếp tục đề ra nhiệm vụ cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, cụ thể: “Tiếp tục đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế, chuyển mạnh nền kinh tế sang mô hình tăng trưởng dựa trên tăng năng suất, tiến bộ khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực để nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Hà Nội là một trong hai đô thị đặc biệt (cùng với Thành phố Hồ Chí Minh) - là một cực tăng trưởng chủ đạo của đất nước trong quá trình đô thị hóa. Hạ tầng kỹ thuật đô thị được chú trọng đầu tư theo hướng đồng bộ và từng bước hiện đại, hạ tầng xã hội đô thị được đa dạng hóa, tăng quy mô và cải thiện về chất lượng. Chất lượng sống tại khu vực đô thị từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, còn nhiều vấn đề bất cập cần phải nghiên cứu nhằm đưa ra phương án giải quyết.