Cùng đoàn công tác của tỉnh đến thị trấn Trường Sa, huyện đảo Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, hình ảnh ngôi chùa ở Trường Sa Lớn đã cuốn hút chúng tôi ngay từ khi đặt chân lên đảo. Thượng tọa Thích Giác Nghĩa, Trụ trì chùa Trường Sa Lớn nói với tôi: “Nếu như quần đảo Trường Sa là cột mốc hành chính của lãnh thổ nước ta, thì ngôi chùa như cột mốc tâm linh của người Việt ở biển Đông vậy”.

(Nhân đọc Khám phá nghề biên tập - Nhà báo Ngọc Trân, Nhà Xuất bản Trẻ, 2013)

(Đọc “Lời tự tình của một dòng sông” - Tập bút ký của Nguyễn Văn Dũng, NXB Thuận Hóa, 2013)

Giữa đầy nắng, trời Nha Trang hôm ấy chợt mưa. Những giọt mưa bé nhỏ đến mức làm tôi tưởng chừng nó chạm vào như mình đã mong ước khi ngồi trên xe suốt một chặng dài. Những ngày dừng chân ở đó, biển sóng sánh nắng và trời rất xanh. Những trái xoài đung đưa trong vườn, bên hiên nhà, trong khuôn viên khách sạn dễ thương như những chú icon vẫn thường hiện ra trên ô cửa window.

Buổi sáng tháng tư, vùng cao A Lưới chan hòa ánh nắng. Chiếc ô tô 8 chỗ ngồi dừng lại. Bước xuống xe, phía trước tôi là trụ sở UBND xã Nhâm khang trang và hiện đại. Cách đó không xa là khu du lịch sinh thái A Hưa. Từ đây, có thể ven theo con đường mòn để chinh phục A Bia, nơi mà người Mỹ thường gọi bằng cái tên đầy hãi hùng: đồi thịt băm (Hamburger Hill). Còn với tôi hôm nay là một cảm nhận thật nhẹ nhàng về hành trình mới trải qua. Không còn những cú giật, cú sốc và sự ngột ngạt, khó chịu như ngày nào của ba mươi năm về trước khi từ Huế, tôi phải ra Quảng Trị, rồi vòng lại A Lưới… Phải ròng rã gần cả ngày trời ê ẩm ngồi xe. Nó thật khác xa với khoảng thời gian bấm nút vẻn vẹn chỉ 90 phút bây giờ. Quốc lộ 49A, đường Hồ Chí Minh, rồi cả một hệ thống giao thông rộng khắp khiến cho khoảng cách giữa A Lưới và miền xuôi hay giữa các thôn bản trong huyện như gần lại.

(Đọc Bộ sách của Thu Giang Nguyễn Duy Cần mới xuất bản)

Những ngày này, không ít bạn đọc Huế đã tìm mua bằng đuợc cuốn sách “Cuộc sống không giới hạn” vừa được xuất bản đầu tháng 3 tại Việt Nam. Với 400 trang hồi ký của một chàng trai đặc biệt, cuốn sách thực sự đã chạm đến trái tim hàng triệu, triệu con người.

Thiên đường trong tôi là một ngôi nhà nhỏ ở một làng chài ven biển. Đó là một ngôi nhà lợp mái ngói đỏ, khoảng đất trống nho nhỏ phía trước trồng một khóm hoa hồng và một ít hoa đồng tiền, mỗi khi có gió, những cánh hoa khẽ lay lay, mùi hương hoa thơm ngất ngây, vấn vít.

Dân ca đang bị quên lãng và bị can thiệp khi nhiều người muốn cải tiến, cải biên nó. Tìm về những làn điệu nguyên bản là điều giới chuyên môn đang hướng đến. Nhân dịp GS-TS Tô Ngọc Thanh, Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam đến Huế, Thừa Thiên Huế cuối tuần đã có cuộc trao đổi về vấn đề này.

“Bảo vệ di sản cần đúng cách, đừng vì vội vàng mà làm sai lệch, làm mất đi giá trị thực của di sản...” Đó là khuyến nghị của Ts Lê Thị Minh Lý, Ủy viên Hội đồng Di sản quốc gia khi đề cập đến hoạt động bảo tồn di sản hiện nay. Điều này lại thêm một lần đúng với trường hợp của Nghinh Lương Đình – một phần của di tích đặc biệt cấp quốc gia vừa bị xâm hại vào cuối tháng 3 vừa qua và đã kịp thời được khắc phục.

Ngày ấy, nhà cửa nơi tôi ở thưa vắng lắm nên người xóm này biết tất tần tật người ở xóm khác. Mối quan hệ giữa các nhà vì vậy mà rộng mở hơn. Tôi vượt bức tường xây ngăn cách khu tập thể ra tận xóm đình, xóm đường sắt, xóm chợ chơi với bạn hàng ngày.

Sau một chút ít sương mù là nắng. Không biết có phải vì nơi mình ở cao và thoáng không, nhưng rõ là nắng ngời ngợi và tràn trề. Thoạt tiên là tiếng chim thảnh thót quen thuộc vào lúc tinh mơ. Nó sốt ruột đến mức làm mình hết cả ngái ngủ. Rồi bắt đầu từng chuỗi ve. Nó cũng râm ran đến độ mình cứ ngỡ cái vòm tre xanh bên kia hàng rào trĩu hết cả xuống. Ngày đã mới rồi và bắt đầu hè.

Khi tác giả Lai rai món Huế đến nhà với tập bản thảo trong tay, thấy tôi đang bưng bê rổ gừng xắt lát, anh nói ngay: “Làm mứt chị nhớ đừng dùng nước máy ngâm gừng, luộc gừng, mà phải dùng nước sông, nước mưa, nước giếng, gừng mới sáng đẹp”!? Tôi, người nấu bếp ít nhiều lãng tử ở xứ xa, phong thổ còn ngu ngơ, ngớ người, lập tức biết mình đang gặp cao thủ chẳng thua gì một o Huế mô, kể cả những o bạn nổi tiếng nấu khéo, nấu ngon của tôi. Quay qua hũ chao tôi vừa làm, anh bình phẩm ngay: “làm chao phải nấu nước gạo…”.

Là gì nhỉ? Tôi vẫn thường hỏi mình khi một ca khúc bắt đầu thao thiết. Không có gì là cũ, chỉ là những bài ca vẫn đang đi cùng năm tháng, nó làm ta cứ chờn vờn nhớ những ngày đã qua, những ký ức đã qua. Có khi, nó như một mảnh trăng mỏng trong một ngày xa vắng, hiền nhưng xa lắm. Có khi nó trở lại như một nụ cười, một dáng vẻ dịu dàng riêng mang. Có khi tôi lại thấy nó như một vùng cây trĩu nước khi vừa ra khỏi mùa mưa. Lúc ấy, những giọt nước ướt át và long lanh. Như cơn mưa trôi đi.

Đó là cụm từ mà cựu binh Hoàng Lộc ở xã Lộc Vĩnh, huyện Phú Lộc dùng giải thích cho những gì mình đã làm trong thời chiến lẫn thời bình và tự hào rằng, mình luôn xứng đáng với danh hiệu “Bộ đội Cụ Hồ”.