Luật Thủ đô năm 2026 xác định Hà Nội là hạt nhân, trung tâm kết nối và động lực thúc đẩy liên kết, phát triển vùng. Vai trò ấy không chỉ được thể hiện ở việc tạo động lực tăng trưởng, mà còn ở khả năng kết nối trách nhiệm, nguồn lực và lợi ích giữa các địa phương.

Là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm không khí, nguồn nước và rác thải do quá trình đô thị hóa nhanh. Thực tiễn đó đòi hỏi những giải pháp mạnh mẽ nhằm bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Luật Thủ đô 2026 đã thể hiện tư duy phát triển mới khi đặt bảo vệ môi trường là một trụ cột của phát triển bền vững, tạo nền tảng pháp lý để xây dựng Thủ đô xanh, văn minh và đáng sống.

Luật Thủ đô năm 2026 đã bổ sung nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao chất lượng an sinh xã hội, trong đó nổi bật là chính sách hỗ trợ chi phí khám, chữa bệnh ngoài phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế, thể hiện rõ tinh thần phát triển vì con người và lấy người dân làm trung tâm.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được các cơ quan có thẩm quyền tập trung hoàn thiện với nhiều nội dung đổi mới quan trọng, mang tính đột phá. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong tình hình mới.

Sáng ngày 17/10/2025, Trung tâm Thông tin - Đào tạo thuộc Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội tổ chức Tọa đàm khoa học “Phát triển Thủ đô văn minh, bền vững trong kỷ nguyên mới” nhằm tạo diễn đàn học thuật để các nhà khoa học chia sẻ góc nhìn về cơ hội và thách thức đối với Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình.

Tại Hội nghị chuyên đề Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội (ngày 27/3/2024), Ban Cán sự đảng UBND Thành phố đã có Tờ trình “Về tập trung xem xét, thông qua nội dung Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050”. Trong đó, quan điểm phát triển chung Thủ đô được Ban Cán sự đảng UBND Thành phố đề xuất là: Khơi dậy khát vọng phát triển Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại, xanh, thông minh” ngang tầm các nước phát triển trong khu vực và thế giới.

Chiều 23/02/2024, phát biểu tại Phiên họp thẩm định Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bí thư Thành ủy Hà Nội Đinh Tiến Dũng khẳng định, Thành phố xin tiếp thu toàn bộ các ý kiến tại phiên họp và sẽ chỉ đạo ngay các cấp, ngành của Thành phố khẩn trương hoàn thiện Báo cáo Quy hoạch Thủ đô để trình Trung ương theo quy định.

Sáng ngày 09/01/2024, Bộ Kế hoạch & Đầu tư phối hợp với UBND Thành phố Hà Nội tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến các Bộ, ngành Trung ương, các sở ngành của Hà Nội và các chuyên gia, nhà khoa học đối với hồ sơ Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư Nguyễn Chí Dũng và Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội Trần Sỹ Thanh đồng chủ trì hội thảo.