Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.

Việc Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế nhằm tạo cơ sở pháp lý cho xây dựng và phát triển Hà Nội trong giai đoạn mới. Với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù về phân quyền, quản trị đô thị, huy động nguồn lực và phát triển khoa học công nghệ, Luật Thủ đô năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển mới cho Thủ đô. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, quá trình tổ chức triển khai Luật cũng đặt ra nhiều yêu cầu và thách thức cần được nhận diện đầy đủ để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

Chiều ngày 08/4/2026, phát biểu tại phiên thảo luận ở tổ của Quốc hội khoá XVI về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (Đoàn thành phố Hà Nội) nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không chỉ đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà đây là cơ hội thực chất, bước đi chiến lược nhằm kiến tạo mô hình phát triển mới cho Thủ đô.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được các cơ quan có thẩm quyền tập trung hoàn thiện với nhiều nội dung đổi mới quan trọng, mang tính đột phá. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng, đặc biệt là các nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong tình hình mới.

Ngày 23/5/2025, Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp với Thành ủy Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học: “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong kỷ nguyên mới” tại Huyện ủy Gia Lâm, Hà Nội.

Thành phố Hà Nội đã và đang dành nguồn lực để đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đô thị. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu các giải pháp, hoàn thiện cơ chế, chính sách; tìm hiểu, học tập kinh nghiệm, phương thức mới, đột phá trong huy động nguồn lực; đa dạng hoá nguồn vốn, các hình thức, phương thức đầu tư để đảm bảo việc thực hiện đúng, kịp thời theo chủ trương Bộ Chính trị đề ra tại Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/02/2023 về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Ngày 10/5/2024, Chi bộ Phòng Nghiên cứu Tổng hợp và Chi bộ Trung tâm Thông tin – Đào tạo đã phối hợp thực hiện chuyến đi về nguồn tại Khu di tích K9 - Đá chông, xã Minh Quang, huyện Ba Vì, Hà Nội. Đây là hoạt động nhằm thực hiện Kế hoạch số 245-KH/ĐUV ngày 12/4/2024 của Đảng ủy Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội về việc tổ chức sinh hoạt chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về “tính tiên phong, gương mẫu, đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ”.

Trước yêu cầu quy hoạch bảo đảm tính tiếp cận tổng hợp, khoa học, phù hợp với thực tiễn, đa chiều, đa lĩnh vực và ứng dụng công nghệ hiện đại, đơn vị lập Quy hoạch Thủ đô Hà Nội phải đổi mới tư duy và cách tiếp cận.