Luật Thủ đô đã tạo ra những cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xây dựng và phát triển Hà Nội trở thành trung tâm động lực của cả nước. Trong đó, liên kết vùng được xác định là một trong những định hướng quan trọng, góp phần mở rộng không gian phát triển, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và tăng cường sức cạnh tranh của Thủ đô cũng như các địa phương trong khu vực.

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo UBND Thành phố về việc giao Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chủ trì, phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Tài chính và các cơ quan, đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu UBND Thành phố trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết của HĐND Thành phố theo hướng khoán chi đến sản phẩm cuối cùng, Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội đã phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, xây dựng Nghị quyết của HĐND Thành phố sửa đổi, bổ sung một số điều của Phụ lục số 01 ban hành kèm theo Nghị quyết số 10/2019/NQ HĐND ngày 04/12/2019 của HĐND Thành phố.

Luật Thủ đô năm 2024 là đạo luật quan trọng có ý nghĩa rất lớn đối với phát triển của Thủ đô. Sau khi được ban hành, nhiều văn bản luật khác trong quá trình sửa đổi, bổ sung, thay thế đã nghiên cứu, kế thừa quy định của Luật Thủ đô và phát triển thành quy định thuận lợi, mạnh mẽ hơn về cùng một vấn đề, dẫn đến nhiều quy định trước đây là đặc thù nhưng nay trở thành cơ chế chung của cả nước, có những thuận lợi hơn; từ đó, dẫn đến việc lựa chọn, áp dụng pháp luật, ảnh hưởng đến quá trình xây dựng các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô. Đồng thời, với tinh thần cải cách, hoàn thiện thể chế mạnh mẽ, nhiều luật được sửa đổi, thay thế toàn diện trong đó có những chính sách không chỉ tiếp thu mà còn vượt trội hơn so với Luật Thủ đô. Việc tổ chức đánh giá toàn diện việc thi hành Luật Thủ đô để xem xét, đề xuất Quốc hội ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi) phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới là hết sức cần thiết.

Sáng ngày 26/04/2025, Viện trưởng Viện nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội TS. Lê Ngọc Anh chủ trì Tọa đàm khoa học với chủ đề “Góp ý nội dung nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, đánh giá thực trạng và đề xuất mục tiêu, chỉ tiêu, phương hướng, nhiệm vụ chủ yếu, giải pháp trọng tâm phát triển Thủ đô trong thời kỳ mới”.

Thành phố Hà Nội đã và đang dành nguồn lực để đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đô thị. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu các giải pháp, hoàn thiện cơ chế, chính sách; tìm hiểu, học tập kinh nghiệm, phương thức mới, đột phá trong huy động nguồn lực; đa dạng hoá nguồn vốn, các hình thức, phương thức đầu tư để đảm bảo việc thực hiện đúng, kịp thời theo chủ trương Bộ Chính trị đề ra tại Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/02/2023 về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Hà Nội là một trong hai đô thị đặc biệt (cùng với Thành phố Hồ Chí Minh) - là một cực tăng trưởng chủ đạo của đất nước trong quá trình đô thị hóa. Hạ tầng kỹ thuật đô thị được chú trọng đầu tư theo hướng đồng bộ và từng bước hiện đại, hạ tầng xã hội đô thị được đa dạng hóa, tăng quy mô và cải thiện về chất lượng. Chất lượng sống tại khu vực đô thị từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, còn nhiều vấn đề bất cập cần phải nghiên cứu nhằm đưa ra phương án giải quyết.