Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài đã khiến đất đai và dòng vốn đầu tư không được khai thác hiệu quả, cản trở quá trình chỉnh trang đô thị và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Những vướng mắc về thủ tục, sự thay đổi của pháp luật và các tồn tại lịch sử đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế xử lý phù hợp hơn với thực tiễn của Thủ đô. Luật Thủ đô năm 2026 đã mở ra hướng giải quyết mới, đồng thời đặt việc tháo gỡ trong khuôn khổ kiểm soát chặt chẽ, công khai và không hợp pháp hóa sai phạm.

Việc Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 được đánh giá là bước hoàn thiện quan trọng về thể chế nhằm tạo cơ sở pháp lý cho xây dựng và phát triển Hà Nội trong giai đoạn mới. Với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù về phân quyền, quản trị đô thị, huy động nguồn lực và phát triển khoa học công nghệ, Luật Thủ đô năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở ra dư địa phát triển mới cho Thủ đô. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, quá trình tổ chức triển khai Luật cũng đặt ra nhiều yêu cầu và thách thức cần được nhận diện đầy đủ để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

Chiều ngày 08/4/2026, phát biểu tại phiên thảo luận ở tổ của Quốc hội khoá XVI về Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (Đoàn thành phố Hà Nội) nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không chỉ đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà đây là cơ hội thực chất, bước đi chiến lược nhằm kiến tạo mô hình phát triển mới cho Thủ đô.

Luật Thủ đô năm 2024 là đạo luật quan trọng có ý nghĩa rất lớn đối với phát triển của Thủ đô. Sau khi được ban hành, nhiều văn bản luật khác trong quá trình sửa đổi, bổ sung, thay thế đã nghiên cứu, kế thừa quy định của Luật Thủ đô và phát triển thành quy định thuận lợi, mạnh mẽ hơn về cùng một vấn đề, dẫn đến nhiều quy định trước đây là đặc thù nhưng nay trở thành cơ chế chung của cả nước, có những thuận lợi hơn; từ đó, dẫn đến việc lựa chọn, áp dụng pháp luật, ảnh hưởng đến quá trình xây dựng các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô. Đồng thời, với tinh thần cải cách, hoàn thiện thể chế mạnh mẽ, nhiều luật được sửa đổi, thay thế toàn diện trong đó có những chính sách không chỉ tiếp thu mà còn vượt trội hơn so với Luật Thủ đô. Việc tổ chức đánh giá toàn diện việc thi hành Luật Thủ đô để xem xét, đề xuất Quốc hội ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi) phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới là hết sức cần thiết.

Thành phố Hà Nội đã và đang dành nguồn lực để đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đô thị. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải tiếp tục nghiên cứu các giải pháp, hoàn thiện cơ chế, chính sách; tìm hiểu, học tập kinh nghiệm, phương thức mới, đột phá trong huy động nguồn lực; đa dạng hoá nguồn vốn, các hình thức, phương thức đầu tư để đảm bảo việc thực hiện đúng, kịp thời theo chủ trương Bộ Chính trị đề ra tại Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/02/2023 về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Thực hiện chủ trương, chính sách và pháp luật về đổi mới, sắp xếp doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là khâu quan trọng nhằm tạo chuyển biến cơ bản trong việc nâng cao hiệu quả DNNN. Quá trình tổ chức, sắp xếp lại các DNNN là để doanh nghiệp ngày càng lớn mạnh, khắc phục tình trạng nhiều về số lượng, nhưng quy mô nhỏ, vốn ít, kỹ thuật lạc hậu. Nhà nước chỉ tập trung vào những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, lĩnh vực an ninh - quốc phòng, những vùng, lĩnh vực mà doanh nghiệp chưa thể hoặc không thể làm được.

Với cách nhìn hệ thống, thận trọng và theo lộ trình trong đánh giá triển khai một chính sách mới, bài viết phân tích, nhận diện thành công và bất cập trong quá trình triển khai Nghị định số 98/2018/NĐ-CP ngày 05/7/2018 của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp tại Hà Nội. Mục đích của nghiên cứu là từ những thành công, hạn chế được nhận định, đưa ra một số khuyến nghị cho thời gian tới cho việc triển khai Nghị định tại thành phố Hà Nội.

Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 là việc cụ thể hóa hệ thống quy hoạch quốc gia trên địa bàn Thủ đô về tổ chức không gian phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, hệ thống đô thị, các điểm dân cư nông thôn, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, sử dụng đất, sử dụng tài nguyên và bảo vệ môi trường.

Ngày 10/5/2024, Chi bộ Phòng Nghiên cứu Tổng hợp và Chi bộ Trung tâm Thông tin – Đào tạo đã phối hợp thực hiện chuyến đi về nguồn tại Khu di tích K9 - Đá chông, xã Minh Quang, huyện Ba Vì, Hà Nội. Đây là hoạt động nhằm thực hiện Kế hoạch số 245-KH/ĐUV ngày 12/4/2024 của Đảng ủy Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội về việc tổ chức sinh hoạt chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về “tính tiên phong, gương mẫu, đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ”.

Ngày 04/5/2024, thực hiện Kế hoạch số 246-KH/ĐUV ngày 12/4/2024 của Đảng ủy Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội về việc tổ chức sinh hoạt chuyên đề học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về “tính tiên phong, gương mẫu, đổi mới, sáng tạo trong thực thi công vụ”, Chi bộ phòng Nghiên cứu Kinh tế đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề với nội dung “Phát triển Thương mại điện tử bền vững trên địa bàn Thành phố Hà Nội”.