Hà Nội đứng trước áp lực ngày càng lớn về hạ tầng giao thông tĩnh khi số lượng phương tiện cá nhân gia tăng, trong khi quỹ đất dành cho bãi đỗ xe còn hạn chế. Tình trạng thiếu chỗ đỗ không chỉ gây bất tiện cho người dân mà còn góp phần làm gia tăng ùn tắc, dừng đỗ sai quy định và áp lực lên không gian đô thị.

Trong bối cảnh đó, Luật Thủ đô năm 2026 mở ra những cơ chế ưu đãi mới nhằm thu hút nguồn lực xã hội đầu tư vào bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng sử dụng công nghệ cao. Đáng chú ý là 4 chính sách về đất đai, thuế nhập khẩu, khai thác dịch vụ hỗ trợ và hỗ trợ lãi suất, được kỳ vọng tạo thêm động lực để doanh nghiệp tham gia giải quyết một trong những bài toán hạ tầng cấp thiết của Thủ đô.

Cơ chế mới: 4 “đặc quyền vàng” tiếp sức cho nhà đầu tư bãi đỗ xe

Điểm đáng chú ý của Luật Thủ đô năm 2026 là không chỉ đặt ra yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông, mà còn thiết kế cơ chế ưu đãi trực tiếp để thu hút nguồn lực xã hội đầu tư vào bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng. Theo khoản 4 Điều 26, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đầu tư các dự án này được hưởng 4 nhóm ưu đãi, hỗ trợ quan trọng.

Thứ nhất, miễn tiền thuê đất và tiền sử dụng không gian ngầm trong toàn bộ thời hạn thực hiện dự án. Đây là ưu đãi có ý nghĩa đặc biệt đối với các dự án bãi đỗ xe, nhất là tại khu vực trung tâm – nơi giá trị đất cao và quỹ đất dành cho giao thông tĩnh hạn chế. Việc giảm đáng kể chi phí đầu vào có thể tạo thêm dư địa để nhà đầu tư tính toán hiệu quả tài chính trong dài hạn.

Thứ hai, hỗ trợ 100% tiền thuế nhập khẩu đối với thiết bị, dây chuyền công nghệ cao. Điểm b khoản 4 Điều 26 quy định việc hỗ trợ 100% tiền thuế nhập khẩu phải nộp đối với các thiết bị, dây chuyền phục vụ trực tiếp cho dự án xây dựng bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng sử dụng công nghệ cao. Quy định này hướng tới việc giảm chi phí đầu tư ban đầu, đồng thời khuyến khích các mô hình bãi đỗ xe tự động, thông minh, phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa hạ tầng đô thị.

Thứ ba, cho phép khai thác tối đa 25% tổng diện tích sàn xây dựng cho các dịch vụ hỗ trợ hoạt động trông, giữ xe. Theo điểm c khoản 4 Điều 26, phần diện tích này có thể được sử dụng để đầu tư, khai thác các dịch vụ hỗ trợ theo quy hoạch. Đây là cơ chế quan trọng nhằm tạo thêm nguồn thu cho dự án, qua đó góp phần nâng cao khả năng hoàn vốn và tính bền vững của hoạt động đầu tư bãi đỗ xe.

Thứ tư, hỗ trợ lãi suất vay vốn từ ngân sách cấp Thành phố trong 5 năm đầu. Theo điểm d khoản 4 Điều 26, mức và phương thức hỗ trợ được thực hiện theo quy định của Hội đồng nhân dân Thành phố. Với đặc thù bãi đỗ xe ngầm, cao tầng thường đòi hỏi vốn đầu tư ban đầu lớn và thời gian thu hồi vốn dài, chính sách hỗ trợ lãi suất có thể trở thành một công cụ quan trọng để giảm áp lực tài chính trong giai đoạn đầu của dự án.

Như vậy, 4 chính sách trên tác động vào bốn điểm nghẽn cơ bản của một dự án bãi đỗ xe: chi phí đất đai, chi phí công nghệ, khả năng tạo doanh thu và chi phí vốn. Đây chính là điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Luật Thủ đô: thay vì chỉ kêu gọi doanh nghiệp tham gia, chính sách tạo ra một gói ưu đãi tương đối toàn diện để tăng tính hấp dẫn và khả thi của dự án.

Bãi đỗ xe tự động tại số 32 Nguyễn Công Trứ (Hà Nội), một mô hình tận dụng không gian theo chiều đứng để đáp ứng nhu cầu giao thông tĩnh trong khu vực đô thị. Nguồn ảnh: VietnamPlus

Từ ưu đãi đầu tư đến lợi ích đô thị

Ý nghĩa của các cơ chế tại Điều 26 không chỉ nằm ở việc giảm chi phí cho nhà đầu tư, mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn là tăng cường nguồn lực xã hội cho phát triển hạ tầng giao thông tĩnh. Điều 13 Luật Thủ đô năm 2026 quy định Hội đồng nhân dân Thành phố quyết định chính sách đầu tư, huy động nguồn lực để phát triển hạ tầng kỹ thuật, đồng thời khuyến khích đầu tư xây dựng, khai thác bãi đỗ xe ô tô đa chức năng và không gian ngầm.

Theo đó, 4 nhóm ưu đãi tại Điều 26 có thể được nhìn nhận như những công cụ hỗ trợ để biến định hướng chính sách thành các dự án cụ thể. Khi chi phí về đất đai, thiết bị, vốn vay được giảm bớt và dự án có thêm nguồn thu từ các dịch vụ hỗ trợ, khả năng thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư vào lĩnh vực giao thông tĩnh sẽ được cải thiện.

Đối với người dân, sự phát triển của hệ thống bãi đỗ xe tập trung, hiện đại sẽ góp phần tạo thêm không gian đỗ xe hợp pháp, an toàn và thuận tiện; đồng thời hạn chế tình trạng phương tiện phải dừng, đỗ tùy tiện trên lòng đường, vỉa hè. Đối với Thành phố, việc huy động nguồn lực tư nhân đầu tư vào bãi đỗ xe giúp bổ sung nguồn lực cho hạ tầng, khai thác hiệu quả hơn quỹ đất và không gian ngầm, từng bước nâng cao chất lượng tổ chức giao thông đô thị.

Như vậy, đích đến của chính sách không chỉ là có thêm những bãi đỗ xe, mà là hình thành một hệ thống giao thông tĩnh đồng bộ, phù hợp với quá trình phát triển đô thị hiện đại của Hà Nội. Đây cũng là sự kết nối giữa lợi ích của nhà đầu tư với yêu cầu phát triển hạ tầng và lợi ích thiết thực của người dân.

Trong Luật Thủ đô năm 2026, 4 chính sách ưu đãi đã tạo thêm động lực để thu hút đầu tư vào lĩnh vực bãi đỗ xe - một hạ tầng thiết yếu nhưng còn nhiều điểm nghẽn tại Hà Nội. Việc thiết kế đồng bộ các ưu đãi về đất đai, công nghệ, dịch vụ và vốn cho thấy quyết tâm tạo lập một cơ chế đủ sức khuyến khích doanh nghiệp tham gia.

Khi được triển khai hiệu quả, những cơ chế này sẽ góp phần đưa bài toán bãi đỗ xe từ một vấn đề đô thị cấp thiết trở thành một động lực cho quá trình xây dựng Hà Nội văn minh, hiện đại và phát triển bền vững./.

Quét mã tải tài liệu tại đây

Phòng Nghiên cứu Tổng hợp (Thực hiện)