Là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm không khí, nguồn nước và rác thải do quá trình đô thị hóa nhanh. Thực tiễn đó đòi hỏi những giải pháp mạnh mẽ nhằm bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Luật Thủ đô 2026 đã thể hiện tư duy phát triển mới khi đặt bảo vệ môi trường là một trụ cột của phát triển bền vững, tạo nền tảng pháp lý để xây dựng Thủ đô xanh, văn minh và đáng sống.

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được hoàn thiện đã thể hiện rõ định hướng đổi mới quản trị đô thị theo hướng phân quyền mạnh mẽ, linh hoạt và phù hợp với vai trò đặc thù của Hà Nội. Trong đó, một điểm mới nổi bật là quy định về thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư tại Điều 22, được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm tháo gỡ các “nút thắt” về thể chế, thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững Thủ đô.

Luật Thủ đô năm 2024 là đạo luật quan trọng có ý nghĩa rất lớn đối với phát triển của Thủ đô. Sau khi được ban hành, nhiều văn bản luật khác trong quá trình sửa đổi, bổ sung, thay thế đã nghiên cứu, kế thừa quy định của Luật Thủ đô và phát triển thành quy định thuận lợi, mạnh mẽ hơn về cùng một vấn đề, dẫn đến nhiều quy định trước đây là đặc thù nhưng nay trở thành cơ chế chung của cả nước, có những thuận lợi hơn; từ đó, dẫn đến việc lựa chọn, áp dụng pháp luật, ảnh hưởng đến quá trình xây dựng các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô. Đồng thời, với tinh thần cải cách, hoàn thiện thể chế mạnh mẽ, nhiều luật được sửa đổi, thay thế toàn diện trong đó có những chính sách không chỉ tiếp thu mà còn vượt trội hơn so với Luật Thủ đô. Việc tổ chức đánh giá toàn diện việc thi hành Luật Thủ đô để xem xét, đề xuất Quốc hội ban hành Luật Thủ đô (sửa đổi) phù hợp với định hướng phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới là hết sức cần thiết.

Ngày 27/6/2025, Đảng bộ Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội long trọng tổ chức Đại hội lần thứ III, nhiệm kỳ 2025-2030. Đại hội thể hiện quyết tâm chính trị trong việc phát huy vai trò cơ quan tham mưu chiến lược của Thủ đô, xây dựng Đảng bộ Viện vững mạnh, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế là nội dung lớn, chính thức được đề ra từ Đại hội XI của Đảng. Tại Đại hội XIII, Đảng tiếp tục đề ra nhiệm vụ cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, cụ thể: “Tiếp tục đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế, chuyển mạnh nền kinh tế sang mô hình tăng trưởng dựa trên tăng năng suất, tiến bộ khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực để nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Hà Nội là một trong hai địa phương có hoạt động khởi nghiệp ĐMST sôi nổi và mạnh mẽ. Hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST của Hà Nội đang từng bước phát triển, song chưa thực sự phát huy được tiềm năng. Bài viết khái quát thực trạng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và khởi nghiệp ĐMST của Hà Nội, chỉ rõ các điểm nghẽn, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST của Thủ đô.

Sau 4 năm gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, Hà Nội đang từng bước khẳng định thương hiệu “Thành phố sáng tạo” với vị thế tiên phong, sáng tạo, khả năng hội nhập xu hướng kinh tế sáng tạo quốc tế. Phát triển thị trường khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo được đẩy mạnh, Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước.

Hà Nội là một trong hai đô thị đặc biệt (cùng với Thành phố Hồ Chí Minh) - là một cực tăng trưởng chủ đạo của đất nước trong quá trình đô thị hóa. Hạ tầng kỹ thuật đô thị được chú trọng đầu tư theo hướng đồng bộ và từng bước hiện đại, hạ tầng xã hội đô thị được đa dạng hóa, tăng quy mô và cải thiện về chất lượng. Chất lượng sống tại khu vực đô thị từng bước được nâng cao. Tuy nhiên, trong quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, còn nhiều vấn đề bất cập cần phải nghiên cứu nhằm đưa ra phương án giải quyết.