Luật Thủ đô năm 2026 đã thiết lập nhiều cơ chế đặc thù nhằm tạo lập môi trường thể chế thuận lợi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo nền tảng để Hà Nội phát huy vai trò tiên phong trong giai đoạn mới.

Với cách tiếp cận mới trong xây dựng luật theo tinh thần của Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và các quan điểm xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), thay vì quy định cụ thể các nội dung như tại Luật Thủ đô số 39/2024/QH15, Dự thảo mới tập trung phân quyền cho Thủ đô Hà Nội quyết định, từ đó tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thủ đô; đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Sáng ngày 17/10/2025, Trung tâm Thông tin - Đào tạo thuộc Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội tổ chức Tọa đàm khoa học “Phát triển Thủ đô văn minh, bền vững trong kỷ nguyên mới” nhằm tạo diễn đàn học thuật để các nhà khoa học chia sẻ góc nhìn về cơ hội và thách thức đối với Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình.

Sáng 05/8/2025, Trung tâm Thông tin - Đào tạo đã tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Những điểm mới và đột phá trong các chính sách Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo hiện nay” tại Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội, thu hút đông đảo cán bộ nghiên cứu, chuyên viên, lãnh đạo tại các phòng, trung tâm trực thuộc Viện tham gia.

Đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế là nội dung lớn, chính thức được đề ra từ Đại hội XI của Đảng. Tại Đại hội XIII, Đảng tiếp tục đề ra nhiệm vụ cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng, cụ thể: “Tiếp tục đẩy mạnh đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế, chuyển mạnh nền kinh tế sang mô hình tăng trưởng dựa trên tăng năng suất, tiến bộ khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn lực để nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Hà Nội là một trong hai địa phương có hoạt động khởi nghiệp ĐMST sôi nổi và mạnh mẽ. Hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST của Hà Nội đang từng bước phát triển, song chưa thực sự phát huy được tiềm năng. Bài viết khái quát thực trạng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và khởi nghiệp ĐMST của Hà Nội, chỉ rõ các điểm nghẽn, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST của Thủ đô.

Cùng với Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội là cực tăng trưởng quan trọng, góp phần vào phát triển kinh tế - xã hội của cả nước. Thành phố luôn chú trọng công tác phát triển KHCN, ĐMST và khởi nghiệp ĐMST, bước đầu đạt được một số kết quả quan trọng góp phần vào công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên nền tảng ứng dụng tiến bộ KHCN và ĐMST.

Trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, khoa học - công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST) được coi là cơ sở quan trọng hàng đầu cho sự phát triển nhanh và bền vững. Trước thách thức của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình hội nhập quốc tế, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng với KHCN và ĐMST trở thành yếu tố đầu vào quan trọng của lực lượng sản xuất hiện đại, là chìa khóa quyết định tốc độ và chất lượng phát triển của các quốc gia và nền kinh tế.

Sau 4 năm gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO, Hà Nội đang từng bước khẳng định thương hiệu “Thành phố sáng tạo” với vị thế tiên phong, sáng tạo, khả năng hội nhập xu hướng kinh tế sáng tạo quốc tế. Phát triển thị trường khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo được đẩy mạnh, Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước.

Theo kết quả triển khai Bộ chỉ số Đổi mới sáng tạo cấp địa phương năm 2023 (PII) do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ngày 12/3/2024, Hà Nội là địa phương dẫn đầu bảng xếp hạng Bộ chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương năm 2023 (PII).